Toetsing aan Grondwet biedt burger meer bescherming
-L.jpg)
Nederland wil wetten door de rechter laten toetsen aan de grondwet. Daar is wel een grondwetswijziging voor nodig. Voorheen kon dat niet en maakte de Tweede Kamer de dienst uit ook als wetten mogelijk niet in overeenstemming waren met de Grondwet.
Dat was een gotspe dat lijkt nu bijgesteld te kunnen gaan worden. Maar het kabinet kiest voor toetsing door individuele rechters en niet door een gespecialiseerd hof zoals dat bestaat in de meeste andere democratische landen. Hoe dat gaat uitwerken zullen we de komende jaren zien.
| Om de grondrechten van burgers optimaal te beschermen, wil het kabinet constitutionele toetsing mogelijk maken. Eerder werd hierin een eerste stap gezet. Minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en minister Weerwind (Rechtsbescherming) laten nu weten aan welke grondrechten rechters dat zouden mogen doen. Ook reageert het kabinet op de initiatiefnota die Kamerlid Omtzigt eerder indiende over dit onderwerp. |
Reactie initiatiefnota
Het kabinet is geen voorstander van geconcentreerde toetsing door een constitutioneel hof, zoals Kamerlid Omtzigt voorstelt, maar van gespreide toetsing. Bij gespreide toetsing kunnen burgers bij elke rechter terecht als zij vermoeden dat een wet in strijd is met een grondrecht. Daarmee sluit deze vorm juist goed aan bij het doel dat het kabinet heeft met de invoering van constitutionele toetsing; namelijk het versterken van de rechtsbescherming voor burgers. Door aan te sluiten bij deze al bestaande manier van rechterlijke toetsing, hoeven bovendien de structuur en organisatie van de rechterlijke organisatie niet te worden aangepast.
| In sommige landen bestaat constitutionele toetsing door de rechter al (zoals de VS, Duitsland en Finland), maar de Nederlandse Grondwet verbiedt de rechter nu nog om wetten te toetsen aan de Grondwet (art. 120). De gedachte hierachter was dat het uitsluitend aan de wetgever is (en niet ook aan de rechter) om je er bij nieuwe wetten van te verzekeren dat deze niet in tegenspraak zijn met de grondrechten uit de Grondwet. Zoals deze regering eerder aangaf, komt daar dus verandering in. |
Het kabinet wil toetsing mogelijk maken aan klassieke grondrechten om rechtsbescherming van burgers te verbeteren. Het voordeel van toetsing door de gewone rechter en niet door een speciaal hof is dat politieke motieven te veel invloed krijgen. Constitutionele toetsing door de rechter betekent dat er bij de toepassing van wetten wordt gekeken of die niet strijdig zijn met de Grondwet.
Of de nieuwe, deels extreem rechtse, Kamer ook voor die toetsing voelt zal moeten blijken.
.gif)
