Democratie heeft deelnemers nodig, anders werkt het niet

16 maart 2026 door een van onze redacteuren

In een passieve samenleving kan democratie stilletjes worden uitgehold. Bld. v&m

Desinteresse in de politiek betekent niet automatisch dat mensen onverschillig staan tegenover de democratie of het niet uitmaakt of ze totalitair bestuurd worden.

Voor de meeste niet-stemmers is er een belangrijk verschil tussen desinteresse in het dagelijkse politieke spel en het niet waarderen van democratische vrijheden zoals inspraak en vrijheid. Vaak voelen zij zich vervreemd van de politiek of hebben ze het idee dat hun stem er toch niet toe doet, maar ze hechten wel degelijk waarde aan de uitkomsten van een democratische samenleving.

Het gevaar van een totalitaire beweging schuilt dan ook niet zozeer in actieve steun vanuit deze groep, maar veeleer in het risico dat langdurige vervreemding en gebrek aan vertrouwen leiden tot een passieve houding. In een dergelijke passieve samenleving kan een democratie stilletjes worden uitgehold, zonder dat daar een groot verzet tegen ontstaat.

Democratie heeft deelname, stemmers dus, nodig, anders werkt het niet. Slechter kan altijd, veel beter is er niet, behalve dan misschien in de hemel.