Willem Koopman passeert definitief de eindstreep: 1947 - 2026

20 januari 2026 door Ronald Glasbergen
Willem Koopman passeert definitief de eindstreep: 1947 - 2026
Willem Koopman (voor) en Peter van Doorn tijdens de huldiging in 1969. Foto B Verhoeff / Anefo / Nat. Archief

Een Rotterdamse legende is niet meer. Willem Koopman overleed op 78-jarige leeftijd aan griep in een rusthuis. De naam 'rusthuis' is in zijn samenstellende delen 'rust' en 'huis' een contradictio in terminis voor het leven van Koopman. De ooit als uiterst talentvolle wielrenner en de later rusteloze, maar nog steeds door snelheid bezeten, rolschaatsende dakloze zwerver. Op rolschaatsen kon je hem in de jaren 1980, 1990, 2000 overal tegenkomen, maar bij voorkeur langs de rivier, de Maasboulevard en Westzeedijk. Daar had hij in het Park, bij de Oude Plantage, bij het Tunneltracé  ook enkele van zijn buitenslaapplekken. Zo'n dertig jaar zou hij buiten geleefd hebben, weg van de wielerwereld die hem groot gemaakt had en die hij ook had helpen grootmaken. 

"Benen van goud"

In 1967 werd Koopman Nederlands kampioen sprint op de baan. Hij beschikte over explosieve benen  Volgens vriend en ooggetuige Jules Deelder "reed hij zo het beeld uit". Hij was toen al in  het jaar daarvoor, samen met Tour de France winnaar Jan Janssen maar liefst twee jaar achter elkaar Nederlands kampioen tandemwielrennen geworden. En dat lag in stevige mate aan de benen van Koopman, 'benen van goud' werden ze genoemd. In 1969 werd hij opnieuw Nederlands tandemkampioen nu met Peter van Doorn. De weg naar de internationale wielertop lag voor hem open, tot een schorsing, wegens gebruik van amfetamine, speed, hem uit het zadel gooide.

Vrije-jongen-met-racefiets

In die tragedie werd de kiem gelegd voor een nieuwe legende.  Koopman 'koos' - wat is kiezen in dit leven - voor het leven van zwervende, dakloze, vrije-jongen-met-racefiets. Slapend waar het uitkwam, met de stad als huiskamer en later als ruimteschip. Eind jaren zestig begin jaren zeventig waren tijden van counterculture, van drugsexperimenten. Misschien de verkeerde tijd voor een stadse wielrenner, te meer voor stedelijke  zwerfcultuur. De vriendelijke en fantasierijke Koopman werd stukje bij beetje een stadslegende. Z'n dakloosheid hielp daarbij, legendes zijn immers zwervende verhalen op zoek naar onderdak. Verhalen die in dit geval ook stevig gevoed werden door verteller Koopman zelf. Die was zich er goed van bewust was dat de 'speed',  die hem zijn wielerloopbaan gekost had, in de vorm van snelheid van ruimteschip aarde, onze planeet inclusief Rotterdam, ingebakken zat. Het waren de dingen waar hij ook over vertelde als hij je, altijd een tikje - inderdaad speedy - aansprak.   

Zwervende stadslegende

Willem Koopman kwam in de jaren tachtig vaak vriendelijk glimlachend voorbij in de kroegen van weleer. De Ballons, Hoboken en het nog immer bestaande Timmer aan de Oude Binnenweg. Hij bood zijn meest recente maaksels aan gemaakt ook gevonden objecten en materiaal. Plastic, scrap-metal, karton. Je kwam hem daarbuiten tegen overal in de stad op de racefiets en later op rolschaatsen. Koopman en rolschaatsen leken even onafscheidelijk als de vroegere Willem Koopman en zijn race-fiets geweest moesten zijn. Hij hield van snelheid. Op de baan, op skates, in de taal. Maar, met name de decennia van zomer en winter buiten slapen, eisten hun tol. Dat is te zien in de portretten die fotochroniqueur Wim de Boek van hem maakte en die hieronder te zien zijn.

Willem Koopman heeft na 78, deels zeer snelle, jaren de finish bereikt.  


Willem Koopman op leeftijd voor Café Timmer. Foto Wim de Boek

De Rotterdamse band 'The Kik' schreef een nummer over hem ("Hé, daar heb je Willem!") en er is door Ari Deelder een indrukwekkende korte documentaire over hem gemaakt genaamd 'De Pedaalridder' . Die is hieronder te zien . 



Erratum: in de eerste versie stond in de kop abusievelijk 2025 waar 2026 had moeten staan. 

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.