Gepland steenkoolgebruik 500% te hoog om opwarming in te perken

27 september 2025 door een van onze redacteuren

STOCKHOLM – Een nieuw rapport dat deze week is gepubliceerd, concludeert dat regeringen, 10 jaar na het Klimaatakkoord van Parijs, van plan zijn om in 2030 ongeveer het dubbele (120%) volume aan fossiele brandstoffen te produceren dan nodig is om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C, en 77% meer dan nodig is voor een opwarming van 2°C.

Het realiseren van deze plannen zou de wereld verder van de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs brengen, terwijl landen nieuwe klimaatafspraken maken om hun bijdrage aan het pact te leveren. Toen deze beoordeling voor het laatst werd uitgevoerd in 2023, lag het productietekort voor fossiele brandstoffen 110% boven het traject van 1,5°C opwarming en 69% boven het traject van 2°C. Deze bevindingen onderstrepen het belang van het handhaven van de consensus van de VAE van 2023 tijdens COP28 om af te stappen van het gebruik van fossiele brandstoffen in energiesystemen en inefficiënte subsidies voor fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen.

De belangrijkste bevindingen van het Production Gap Report 2025 zijn:

Sinds de analyse van 2023 plannen overheden nu nog hogere niveaus van kolenproductie tot 2035 en gasproductie tot 2050. De geplande olieproductie blijft stijgen tot 2050.

Om de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen om de opwarming ruim onder de 2°C te houden en tegelijkertijd te streven naar een beperking van de opwarming tot 1,5°C, moet de wereld nu de productie van fossiele brandstoffen sneller en sterker terugdringen om het gebrek aan vooruitgang tot nu toe te compenseren. Ondertussen verspillen overheden die de infrastructuur voor fossiele brandstoffen uitbreiden overheidsgeld aan ontwikkeling die gedoemd is om gestrande activa te worden.

Het bereiken van deze reducties vereist een weloverwogen, gecoördineerd beleid om een rechtvaardige transitie weg van fossiele brandstoffen te waarborgen. Hoewel een paar grote fossiele brandstof producerende landen zijn begonnen met het afstemmen van hun productieplannen op nationale en internationale klimaatdoelen, zijn de meeste dat nog niet.

Wereld fossiele brandstofproductie Bld. IISD

De stijgingen in de productie van fossiele brandstoffen, zoals geraamd op basis van de overheidsplannen en -prognoses, zouden leiden tot wereldwijde productieniveaus in 2030 die respectievelijk 500%, 31% en 92% hoger liggen voor kolen, olie en gas dan het mediane pad met een consistente 1,5ºC-temperatuur. Deze plannen en prognoses overtreffen gezamenlijk ook de productie van fossiele brandstoffen die wordt geïmpliceerd door de eigen klimaatbeloftes van landen met 35% in 2030 en 141% in 2050.

Klimaatafspraken 2023 worden halfhartig gevolgd

"In 2023 hebben overheden formeel de noodzaak erkend om af te stappen van fossiele brandstoffen om klimaatverandering te beperken – een verplichting die het Internationaal Gerechtshof nu duidelijk heeft benadrukt", aldus Derik Broekhoff, coördinerend hoofdauteur van het Production Gap Report en programmadirecteur Klimaatbeleid bij het US Center van SEI.

Zoals het rapport duidelijk maakt, hebben veel landen zich weliswaar gecommitteerd aan een transitie naar schone energie, maar lijken veel andere landen vast te zitten aan een draaiboek dat afhankelijk is van fossiele brandstoffen en zelfs nog meer productie te plannen dan twee jaar geleden.

Het Production Gap Report 2025 biedt een nieuwe analyse van 20 grote fossiele brandstof producerende landen die verantwoordelijk zijn voor ongeveer 80% van de wereldwijde fossielebrandstofproductie: Australië, Brazilië, Canada, China, Colombia, Duitsland, India, Indonesië, Kazachstan, Koeweit, Mexico, Nigeria, Noorwegen, Qatar, de Russische Federatie, Saoedi-Arabië, Zuid-Afrika, de Verenigde Arabische Emiraten, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Deze profielen laten zien dat 17 van de 20 landen nog steeds van plan zijn de productie van ten minste één fossiele brandstof te verhogen tot 2030. Elf landen verwachten nu een hogere productie van ten minste één fossiele brandstof in 2030 dan ze in 2023 hadden gepland. Aan de andere kant ontwikkelen 6 van de 20 landen in de profielen nu een binnenlandse productie van fossiele brandstoffen die is afgestemd op de nationale en wereldwijde netto-nuldoelstellingen, tegenover vier in 2023.

Het Production Gap Report 2025 wordt geproduceerd door het Stockholm Environment Institute (SEI), Climate Analytics en het International Institute for Sustainable Development (IISD). Het beoordeelt de geplande en verwachte productie van steenkool, olie en gas door overheden ten opzichte van wereldwijde niveaus die consistent zijn met een beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C of 2 °C. Meer dan 50 onderzoekers van over de hele wereld hebben aan de analyse en beoordeling meegewerkt, afkomstig van talloze universiteiten, denktanks en andere onderzoeksorganisaties.

"Om de 1,5°C-doelstelling binnen bereik te houden, heeft de wereld snelle reducties in investeringen in kolen, olie en gas nodig en moeten deze hulpbronnen worden herverdeeld naar een energietransitie die prioriteit geeft aan gelijkheid en rechtvaardigheid", aldus Emily Ghosh, coördinerend hoofdauteur en directeur van het Equitable Transitions Program bij SEI US.

Neil Grant, medeauteur van het rapport en Senior Expert bij Climate Analytics: "Tien jaar na Parijs liggen hernieuwbare energiebronnen ver voor op de rest. In plaats van mee te doen aan de race, blunderen overheden terug naar ons fossiele verleden. Hoewel het frustrerend is om te zien hoe overheidsgeld wordt verspild aan wat onvermijdelijk gestrande activa zullen worden, is het ondraaglijk onrechtvaardig om na te denken over de menselijke en ecologische kosten van deze plannen voor fossiele uitbreiding, vooral voor de meest kwetsbaren."

Meer info: The Production Gap Report 2025