donderdag 2 april 2020

webZine over stad, cultuur
en wereld

Portret van Desiderius Erasmus door Hans Holbein de Jongere, foto wikipedia.org

Viering geboortejaar Erasmus

6 februari 2017 (door Kees Versteeg)

Afgelopen jaar werd in Rotterdam het 550ste geboortejaar van Erasmus gevierd. De oogst van het jubileumjaar was nogal mager. Een roman of film over deze grootste Rotterdammer aller tijden was in ieder geval nergens te bekennen. Daarom hier een klein doekje voor het bloeden. Omdat ik vermoed dat een Verenigd Europa – mocht het overleven en niet ineenstorten - het karakter zal hebben van een Europa van de regio’s, en daarmee enige gelijkenis zal vertonen met het Eerste Rijk waarin Erasmus leefde, deze keer mijn opinie in de vorm van een format. Wellicht groeit dit format alsnog uit tot een roman of filmscenario. 

Laurenskerk in zilver, foto engelfriet.net

Eerste Rijk (De hand van de Maker)

Op verzoek van paus Adrianus VI reist de beroemde humanist Desiderius Erasmus in 1523 naar Rome om de paus bij te staan in diens strijd tegen de protestanten. Liever zou Erasmus zich buiten het explosieve conflict tussen Luther en Rome houden, maar uit respect voor zijn oude leermeester Adrianus VI, de geboren Utrechtenaar die net benoemd is tot paus in Rome, schiet hij toch te hulp. Wel onder voorwaarde dat zijn hulp strikt geheim blijft.

Vanwege zijn broze gezondheid laat Erasmus zich op de lange reis vanuit Bazel naar Rome vergezellen door Solaris, een jonge kapelaan van de Laurenskerk in Rotterdam. Erasmus en Solaris’ vader – een geestelijke die in Antwerpen geneeskrachtige kruiden kweekt – zijn oude vrienden. Na een lange en bijzondere reis over de Rijn bezorgt Solaris de kruiden bij Erasmus.

Solaris blijft enige tijd in Bazel waar hij zich snel ontwikkelt tot Erasmus’ steun en toeverlaat. Samen met Erasmus trekt hij over de Alpen, de moeilijkste bergpassen gaan te voet. Als ze op weg naar Rome met een postkoets van Von Thurn und Taxis - de ijlboden van het Heilige Roomse Rijk - in Florence arriveren, krijgen ze van de uit Rome gevluchte Michelangelo het gerucht te horen dat de paus aan de pest zou lijden en op sterven ligt.

Pestmeester, foto wikipedia.org

Vermomd als snaveldokters haasten Erasmus en Solaris zich naar Rome. Daar treffen zij Adrianus VI inderdaad in een deplorabele toestand aan maar van pestsymptomen is geen sprake. De paus leeft op als hij Erasmus ontwaart; met diens komst zal de strijd tegen Luther snel ten goede keren. De paus toornt Erasmus mee naar de Kamer van Geloofsgeheimen waar zich een relikwie van de patroonheilige van Rotterdam, Laurentius van Rome, bevindt. Diens afgehakte hoofd wordt al meer dan een millennium bewaard in een gouden vitrine.

Portret van Paus Adrianus VI door Jan van Scorel

Nadat de paus Erasmus ingewijd heeft in de geheimen van het Vaticaan, geraakt de Heilige Vader in een delirium, waarin hij schokkende uitspraken doet. De volgende morgen is Adrianus VI dood en wemelt het in het Vaticaan van de geruchten. De Nederlandse paus, hoewel oud en gebrekkig, zou geen natuurlijke dood zijn gestorven.Terwijl de Romeinse bevolking openlijk juicht om de dood van de om zijn gierigheid gehate paus, en alvast de val van de Hollandse macht in het Vaticaan viert, krijgt Erasmus van de aanwezige kardinalen acht dagen de tijd om de verdachte omstandigheden omtrent de dood van de Heilige Vader te onderzoeken. Als Erasmus geen bewijs vindt voor moord, zal hun conclusie luiden dat Adrianus VI aan ouderdom is gestorven. Daarna kan meteen het conclaaf over de opvolging van Adrianus VI beginnen. De kans is groot dat een nieuwe paus uit de familie De Medici afkomstig zal zijn.

De relikwie van Laurentius, foto Basilica di San Lorenzo fuori le mura 

Erasmus begint zijn onderzoek en beetje bij beetje komt er een gevaarlijke waarheid aan het licht. Erasmus beseft dat hij koste wat kost de waarheid omtrent de eerste en enige Nederlandse paus uit de wereldgeschiedenis moet houden. Met behulp van Solaris lukt hem dat ook. Althans, tot aan het jaar 2016, het jaar waarin de 550ste geboortedag van Erasmus in zijn geboortestad Rotterdam groots wordt gevierd. In dat jaar doet een jonge stadsarcheoloog een enorme ontdekking die hij echter snel met de dood moet bekopen. Vanaf dat moment is er in Rotterdam niets meer zoals het was.

Sketch van de hand van Erasmus door Hans Holbein de Jongere

 

 

Lees meer over:

Adrianus VI Eerste Rijk Solaris
Deel dit bericht met je vrienden!

De toekomst is vandaag, de geschiedenis wordt morgen geschreven

Vandaag&Morgen is een uitgave van Stichting Third Road. Steun onze verslaggeving op NL55 INGB 0009 2593 29 t.n.v. Stichting Third Road