zondag 19 september 2021

weekZine over stad, cultuur
en wereld

Duitse voertuigen recent op weg naar Nederland voor een NATO oefening Foto Defensie

Europese defensiemacht gaat goed samen met de NATO

15 september 2021 (Ronald Glasbergen)

De recente aftocht uit Afghanistan liet opnieuw zien hoezeer de Europese defensiemachten afhankelijk zijn van de VS. Zonder de VS waren de overgebleven Europese en Turkse strijdkrachten niet goed in staat tot het beveiligen van de evacuatie uit Kaboel. 

De VS beschikten dankzij hun vliegdekschepen, satellieten, lange afstanddrones en inlichtingenapparaat over een voorlopig niet te evenaren militaire voorsprong. Binnen de NATO zijn de VS daarom ook onmisbaar in het bondgenootschap met het beroemde artikel 5 uit het handvest  waarbij een aanval op éen lidland als aanval op allen beschouwd wordt. 

Zowel de Oost Europese landen als NATO chef Stoltenberg zijn daarom sceptisch over een eigen Europese defensiemacht. Dat gaat af van de koek van NATO en zonder de VS is er onvoldoende afschrikking en slagkracht. Onlangs waarschuwde NATO secretaris generaal daartegen.  

NATO en EU

Tegelijk is er een politiek dilemma. Wie militair zo afhankelijk is van één land, de VS, is er ook politiek van afhankelijk. In normale tijden gaat dat redelijk goed, maar als de koers van het 'land of the free and home of the brave' weer sterker op zichzelf gericht raakt, als er een president is die zoals Trump, zoete broodjes bakt met totalitaire machthebbers, als er verschil van mening is over hoe een kwestie in het buitenland aan te pakken, zoals over Afghanistan, dan is het goed als Europa zelf ook over slagkracht beschikt. Dat betekent niet dat je de NATO opdoekt, integendeel. Een transnationale defensiemacht van de EU hoeft de gezamenlijk defensie van de NATO niet in de weg te zitten. Samenhangend opererende NATO bondgenoten zouden zowel in Europese brigades gezamenlijk kunnen oefenen als in NATO verband.  

Zo  versterk je ook  het  proces van groeiende samenwerking tussen NATO en EU dat al sinds 9/11 gaande is.  Dat maakt de recent uitgesproken bezorgdheid van Stoltenberg op zijn minst bevragenswaardig. Van NATO chefs mag je toch een wat ruimere visie op de toekomst van de Pan-Atlantische defensie en machtsverhoudingen verwachten dan alleen het op de eigen winkel passen. Overigens zei Stoltenberg meer Europese inspanningen op defensiegebied te steunen, maar hij waarschuwde voor een duplicaat van de NATO. Toch heeft de aftocht uit Afghanistan opnieuw laten zien, dat er voor Europese bondgenoten van de VS weinig keuzevrijheid was. Intussen is het zelfstandiger maken van een geloofwaardige Europese defensie een project dat juist ter wille van vrede alle aandacht verdiend.

Reacties:  contact@vandaagenmorgen.nl 

Zie ook:

Deel dit bericht met je vrienden!