vrijdag 25 september 2020

webZine over stad, cultuur
en wereld

Kunst is nog springlevend in Basel

17 juni 2011 (door Ronald Glasbergen)

Terwijl sommigen zeggen dat er op de kunstbeurs Art Basel nooit iets van de crisis te merken was, vertellen anderen dat dit jaar veel beter is dan de drie voorgaande jaren. De beurs ziet er springlevend uiten er wordt enthousiast gekocht.

Net nu er een nieuwe politiek crisis opdoemt over Griekenland, floreert in Basel de kunstmarkt beter als jaren tevoren.

 

Donderdag 16 juni 2011. Tien voor zeven net voor sluitingstijd van de beurs, bespreekt een echtpaar bij een Aziatische galerie een tekening die hun volle aandacht heeft. Het is een kleine tekening, vijfentwintig bij veertig centimeter. Een meisjesgezicht, Manga-achtig getekend, vult de rechter onderhoek, de rest van het vlak is leeg. Ze draaien zich om en lopen samen naar de galeriedesk en vragen aan een Japans meisje in het Duits wat de prijs is. ,,Twenty five thousand euro,’’ zegt het meisje zacht. De vrouw keert zich naar haar man en zegt: ,,C’est seulement vingt-cinq euros,’’ ‘het is maar vijfentwintigduizend euro’. De man glimlacht. Ze lopen samen terug naar de tekening, ze overleggen even en lopen weer terug naar het meisje van de galerie die onbewogen toekijkt. Ze vragen haar waar de handtekening van de maker staat. Het meisje haalt de eigenaar van de galerie erbij, een jonge, tamelijk dikke Japanner die resoluut het werk van de muur afhaalt. Hij laat het echtpaar een gesigneerd certificaat achterop het werk zien. De man en de vrouw praten kort nog even met de galerist, er gebeurt iets met een creditcard. De tekening met lijst wordt intussen snel maar zorgvuldig in bolletjesplastic ingepakt en het echtpaar gaat glimlachend op weg naar de uitgang. Daar wordt iedereen met tas of pakket, ook het echtpaar met de Manga-tekening, gecontroleerd. Zonder aankoopbewijs gaat niets naar buiten.

 

Lof der Zotheid

Het gaat weer minstens zo goed als vroeger met de kunstbeurs Art Basel, vertelt de standhouder van galerie Carlier Gebauer uit Berlijn. De crisis die in 2008 op alle kunstmarkt, ook de allergrootsten zoals Basel, voelbaar was, lijkt te zijn uitgewerkt. Bij Gebauer is alles verkocht. Direct al op de eerste dag van de beurs, op dinsdag 14 juni wanneer aanvankelijk alleen verzamelaars en VIP`s binnen mogen. Ook –of misschien juist wel- het bronzen beeld Extremist van de Berlijnse kunstenaar Peter Stauss- in een oplage van vijf. Het beeld is een kruising van de denker van Rodin en een dierenbeeld van de in 2009 overleden Britse beeldhouwer van dieren, Barry Flanagan. Een zittend mannelijk naakt met de hand onder de levensgrote hondenkop.

Erasmus van Rotterdam sleet een groot deel van zijn leven in Basel en wordt in deze stad minstens evenzeer geëerd als in Rotterdam. Erasmus zegt in Lof der Zotheid dat er geen onderscheid tussen dwazen en wijzen is, of, als dat er toch is, het verschil zal zijn dat dwazen gelukkiger zijn. Hun geluk kost immers niets en ze hebben aan een eenvoudige voorgekookte mening genoeg en, zo vervolgt hij, ze delen hun geluk met eindeloos veel anderen. Populismekritiek uit de eenentwintigste eeuw die zomaar vier eeuwen overbrugt die samensmelt met het beeld van Peter Stauss.

 

Diamond Dust

Meer letterlijke Zotheid is te vinden bij de Parijse galerie van Marcel Fliess. Hij was bevriend met beroemde surrealisten zoals Breton en Max Ernst en is nu als kunsthandelaar hier op de beurs aanwezig. Zijn ruimte hangt vol, met tekeningen van Picabia, Max Ernst, Raymond Queneau, Giacometti, een schitterende Tristan Tzara, luilekkerland voor liefhebbers van kunst en van literatuur. De tekeningen van de anderen zijn wel drie of vier keer zo duur als die van zelfbenoemd leeuwentemmer van surrealisme Andre Breton die je al hebt voor ‘slechts’ twaalfduizend euro.

Andy Warhol dezelfde wiens nagemaakte zeepdozen nu voor miljoenen verkocht worden merkte eens op dat als je een schilderij voor duizenden kocht je even goed goede sier kon maken door al die bankbiljetten gebundeld boven de bank te hangen. Interessant genoeg is het zo met Warhol’s werk gegaan. Een Brillo Box, Marylin Monroeof Diamond dust shadow Painting is zozeer symbool van geld geworden dat het vrijwel gelijk eraan is. Probeer dan de kunst nog maar eens te zien.

Warhol’s Brillobox (1964) uit de witte serie (oplage meer dan honderd) moet 2,1 miljoen opbrengen en ééntje uit de duurdere gele serie (oplage zeventien), 3,6 miljoen. Er zijn er al verschillende van verkocht bij Thomas Amman Fine Art AG op de beurs. Een grote Willem de Kooning moet meer dan tien miljoen opbrengen, een bescheiden Marlene Dumas 400.000 euro.

Er zijn grote namen voor de liefhebbers van status en kleinere, niet zo bekende namen, voor de vrijdenkers de avonturiers, zoals de tekening die het echtpaar kocht. Het mooie intussen is dat de beurs met zijn vele duizenden en voor het grootste deel fascinerende kunstwerken doet denken aan een museum waarin de ordening zoek is. De galeristen en assistentes op hoge hakken zijn hier de dienende en altijd speurende suppoosten.

Maar niet iedereen is even blij met de kunstmarkt. De Berlijnse kunstenaar Andreas Siekmann welke als onderdeel van de serie Artist Talk ondervraagt wordt door voormalig Boijmans directeur, nu Tate Modern leider, Chris Dercon zegt dat de gevestigde orde zijn tekort aan kritisch vermogen compenseert met beelden. In Abu Dabu – hebben ze de merknaam ‘Louvre’ ingekocht- en in China kopen ze met kunst een entree kaartje als global player op de wereld cultuurmarkt.

 

Nieuwe namen, hoog niveau op Volta en Liste

Voor wie overdondert wil worden door andere vormen van schoonheid en avontuur dan die van de prestigieuze Art Basel zijn er naast de driehonderd galerieën op de beurs nog de tentoonstellingen Art Unlimited en Art Statements. Gedeeltelijk in een andere naastliggend gebouw en gedeeltelijk doorheen de beurs. Zo kan het gebeuren dat je op de dure beurs plotseling verrast wordt door de scherpe geur van Aziatisch eten, de kunstenaar Rirkrit Tiravanija heeft er in een zijn kunstkeuken ingericht.

Maar avontuur is vooral te vinden op de andere beurzen die gelijktijdig met Art Basel plaatsvinden. Volta, Liste en Scope, volwassen kunstbeurzen met internationaal aanzien vooral Volta en Liste laten dit jaar prachtig werk zien, van Tomasz Furlan bijvoorbeeld bij Sloveense galerie P74 op Volta waar ook Nederlandse galeries zoals Snoei uit Rotterdam en Mandos sterk vertegenwoordigt zijn.

De beurs Liste in een ander deel van de binnenstad van Basel alleen voor kunstenaars tot veertig jaar en verrast dit jaar met ijzersterk kunstenaars Florian Schmidt, Seth Pick en vooral de de Griekse Stelios Faitakis, die de stijl van Orthodoxe icoonschilders uit zijn land gebruikt om de in grote magistrale tableaus, het geweld en de verwarring van het eigentijdse Griekenland te verbeelden. Mooier dan in zijn kunst kunnen de donkere Griekse financiële wolken boven Europa niet samengevat worden.

 

 

Deel dit bericht met je vrienden!