zaterdag 11 juli 2020

webZine over stad, cultuur
en wereld

Henk en Agnes. Stel uit de vakbeweging

6 december 2011 (door Geert-Jan Laan)

Na alle andere stelletjes die de afgelopen maanden in Nederland de kop opstaken komt uit onverwachte hoekeen nieuw stel: Henk en Agnes.Maar - in tegenstelling tot de mopperkonten, die zich terugtrekken op hun eigen woonerf - maakten zij een genereus gebaar waarmee zij de weg vrijmaakten voor een doorstart van de Nederlandse vakbeweging.

 

Strijdbijl begraven

Henk van der Kolk, voorzitter van FNV- Bondgenoten en FNV-voorzitter Agnes Jongerius hebben hun strijdbijl over het pensioenakkoord begraven door terug te treden. Daarmee maken zij een vernieuwingsproces voor alle FNV- bonden mogelijk. Of dat lukt is natuurlijk nog maar de vraag, maar in belangrijkheid kan het even doorslaggevend worden als het historische akkoord dat ooit FNV- voorzitter Wim Kok met premier Lubbers sloot om de in het slop geraakte Nederlandse economie uit het dal te halen.

Want in deze tijd van een ongebreideld kapitalisme op wereldniveau- aangevuurd door de Chinese communistische partij – is een sterke vakbeweging meer dan ooit noodzakelijk. De succesvolle acties van de ook in Nederland uitgebuite schoonmakers tonen aan dat een op democratische leest geschoeide vakbeweging zoals de bemiddelaars in het FNV conflict stelden ,,een eigen rol moet spelen tussen het poldermodel en acties.”

Wederopbouw

Het doet denken aan de tijd direct na de Tweede Wereldoorlog. Zowel mijn vader als mijn grootvader hebben een grote rol gespeeld in de wederopbouw van de in feite sociaal- democratische vakbeweging – toen nog NVV- in de strijd vooral met de communistische vakcentrale EVC. ,,Als wij de macht krijgen gaan jullie als eersten tegen de muur,” werd regelmatig uit die hoek gezegd.

Vooral mijn grootvader zag dat gevaar als een van de eersten. Hij had als penningmeester van de in Rotterdam gevestigde NVV- bond Centrale Bond van Transportarbeiders (havenarbeiders, zeelieden, vissers en beroepschauffeurs), na gewaarschuwd te zijn door bevriende gevluchte Duitse vakbondsbestuurders , de stakingskas van die bond in 1939 en begin 1940 overgebracht naar Londen.

Ontslagen

Uiteraard werden zij aan het begin van de Duitse bezetting op staande voet ontslagen, maar in Londen en op Wall Street was de oorspronkelijke 1,1 miljoen gulden bij de bevrijding bijna verdubbeld.

Dat was vooral de Amerikanen niet ontgaan. De wederopbouw van het NVV in Nederland kon zo worden gefinancierd. Maar het was ook voor hen de aanleiding om vooral de Nederlandse vakbondsbestuurders die zo hadden gehandeld te betrekken bij het opnieuw herstellen van een goed functionerende Duitse vakbeweging in een democratisch Duitsland. Veel bestuurders van de Duitse vakbeweging waren al in de jaren dertig omgekomen in de eerste concentratiekampen net over de Nederlandse grens in het veen in de omgeving van de Duitse stad Papenburg.

Opmars stoppen

Natuurlijk wilden de Amerikanen hiermee ook de communistische opmars in West-Europa een halt toeroepen en gelukkig zijn ze daarin geslaagd. Of zoals mijn grootvader wel eens zei: ,,Toen ik dat geld naar Londen bracht sloot Stalin met Hitler dat verdrag en dacht ik, dat is een reden te meer om die fondsen in veiligheid te stellen.”

In de Amsterdamse haven was direct na de oorlog de meerderheid van de havenarbeiders aanhanger van de communistische EVC. Begin jaren vijftig was dat- na een harde strijd – omgedraaid.

Ik wil hier eigenlijk mee zeggen dat een krachtige, vooral op democratische leest geschoeide vakbeweging, niet alleen gaat om een pensioenleeftijd of een procentje meer of minder. In tijden wanneer fundamentele zaken en waarden aan de orde zijn kan een cruciale rol worden gespeeld door een breed gedragen vakbeweging. Ik hoop dat de vernieuwers daar ook aan denken.

 

Deel dit bericht met je vrienden!

De toekomst is vandaag, de geschiedenis wordt morgen geschreven