maandag 10 augustus 2020

webZine over stad, cultuur
en wereld

Buste van keizer Heliogabalus, Capitolijns Museum, foto wikipedia.org

Heliogabalus: Keizer-transgender van het Romeinse Rijk (204-222)

13 januari 2020 (door Kees Versteeg)

De naam Heliogabalus zal velen niet bekend in de oren klinken. En dat is vreemd, zeker voor onze tijd, want deze keizer van het Romeinse Rijk word door sommige historici gezien als waarschijnlijk de enige transgender-keizer uit de wereldgeschiedenis. Op zijn veertiende werd hij keizer, op zijn achttiende vermoord. Louis Couperus schreef zelfs een roman over hem: De berg van licht. Het verhaal van Heliogabalus is een verhaal dat anno 2020 schreeuwt om verfilming.

Heliogabalus was het kind van een senator en zijn moeder was een nicht van keizer Caracalla. Hij werd bij zijn geboorte vernoemd naar de zonnegod Helios. Toen keizer Caracalla werd vermoord, greep Macrinus de macht. De familie van Heliogabalus werd verbannen naar Syrië, naar de stad die nu Homs heet, maar daar begon de grootmoeder van Heliogabalus, een schoonzus van keizer Septimius Severus, rond te bazuinen dat haar kleinzoon een onecht kind van Caracalla was. Zij slaagde erin het legioen in Syrië daarvan te overtuigen, en datzelfde legioen wist Macrinus te verdrijven uit de macht. Heliogabalus werd gekroond tot nieuwe keizer. 

In de vier jaar dat hij tussen zijn veertiende en achttiende keizer was trouwde en scheidde Elagabalus vijf keer. 

Volgens Romeins historicus Cassius Dio was zijn meest stabiele relatie met de menner van zijn strijdwagen, een blonde slaaf uit Caria met de naam Hierocles, naar wie hij verwees als zijn echtgenoot.

De Historia Augusta beweert dat hij in een openbare ceremonie in Rome ook in het huwelijk zou zijn getreden met een man genaamd Zoticus, een atleet uit Smyrna. Cassius Dio meldde dat Elagabalus zijn ogen schilderde, zijn haar epileerde en pruiken droeg alvorens zich te prostitueren in kroegen, bordelen en zelfs in het keizerlijk paleis:

Ten slotte had hij een speciaal kamertje in het paleis ingericht, waar hij zijn onfatsoenlijkheden pleegde; bij de ingang van de deur stond hij altijd naakt, zoals de hoeren doen; hij bewoog het gordijn, dat aan gouden ringen hing, terwijl hij voorbijgangers met een zachte en smeltende stem trachtte te verleiden. Er waren natuurlijk mannen die speciaal de opdracht hadden gekregen om hun rol te spelen. Want, zoals ook in andere zaken, had Elegabalus talrijke agenten, die precies die mannen uitzochten die hem in hun smerigheid het best konden behagen. Hij vroeg geld voor deze vunzigheid en liet zich zelfs tevreden uit over zijn winsten; hij maakte ook ruzie met zijn partners in dit beschamende beroep; hij beweerde dat hij meer liefhebbers had dan zij en ook meer geld verdiende.

De rozen van Heliogabalus, Lawrence Alma-Tadema

De rozen van Heliogabalus, Lawrence Alma-Tadema, 1888

Een andere Romeins historicus, Herodianus, merkte op dat Elagabalus zijn eigen uiterlijk regelmatig benadrukte door het gebruik van cosmetica. Hij werd omschreven als zijnde "zeer verheugd om minnares, vrouw, koningin van Hierocles te worden genoemd". Ook zou hij grote sommen geld hebben geboden aan elke arts die hem kon uitrusten met vrouwelijke geslachtsorganen. Met name op basis van deze laatste zinsnede is Elagabalus door sommige moderne schrijvers als transgender, misschien zelfs transseksueel gekarakteriseerd. 

Uiteraard breekt de dag aan dat de Praetoriaanse Garde er genoeg van heeft. Het lot van Heliogobalus is dan bezegeld. 

Hij ondernam een poging om te vluchten, en zou ook ontsnapt zijn door zich in een kist te verbergen, als hij niet was ontdekt en vermoord. Hij was 18 jaar. Zijn moeder, die hem omhelsde en zich aan hem vastklampte, vond ook de dood; hun hoofden werden afgehakt; hun lichamen werden naakt uitgekleed en door de hele stad gesleept. Daarna werd het lichaam van zijn moeder ergens ter zijde geschoven, terwijl het lichaam van Elagabalus in de rivier werd gegooid.

Bron: Wikipedia

Deel dit bericht met je vrienden!

De toekomst is vandaag, de geschiedenis wordt morgen geschreven