dinsdag 4 augustus 2020

webZine over stad, cultuur
en wereld

Ennio Morricone Cannes 2007 Foto Olivier Strecker CC

Ennio Morricone, componist van 'The Good, The Bad and The Ugly'

6 juli 2020 (door Ronald Glasbergen)

Ennio Morricone (Rome, 1928), Oscarwinnaar, dirigent en componist van meer dan 500 muziekscores voor film overleed maandagochtend in alle vroegte in zijn woonplaats Rome, zo meldde het Italiaanse persbureau ANSA op 6 juli. Zijn thema voor de The Good, The Bad and The Ugly werd wereldberoemd en blijft een melodisch ijkpunt voor de Spaghettiwestern.      

Morricone die 91 jaar oud werd, kreeg bekendheid met de Spaghettiwestern 'Á Fistfull of Dollars' (1964) van Sergio Leone. Die werkte -om het Amerikaans te laten klinken- onder de naam Don Robertson. Morricone had om dezelfde reden het pseudoniem Dan Savio. De film en later het genre waar Leone samen met Morricone zwaar hun stempel opzetten, werd een succes. Het expliciete geweld en het feit dat door de held geen enkel middel geschuwd werd om het zeer brutaal neergezette kwaad te bestrijden, doorbrak alle inmiddels volslagen krachteloos geraakte conventies van de Hollywood Western en betekende een buitenlandse invasie in de Amerikaanse film. De muziek van Morricone is moeilijk weg te denken uit die films en maakt een groot deel uit van het plezier ervan uit.   

Maar het waren niet alleen Spaghettiwesterns waardoor Morricone bekendheid genoot. De componist die een Oscar kreeg voor zijn muziek bij ' The Hatefull Eight' uit 2015 van Quentin Tarantino staat met meer dan 500 scores voor film op de lijst van IMDB. Zelf was Morricone daar bescheiden over. Zo zei hij -tongue in cheek - in een interview met NYT uit 2007: 'Misschien is mijn tijd beter georganiseerd dan die van veel andere mensen, maar vergeleken met klassieke componisten zoals Bach, Frescobaldi, Palestrina of Mozart zou ik mezelf als werkloos omschrijven.' De componist van de muziek van zo'n dertig westerns, maar ook van grote Amerikaanse films als 'Days of Heaven' (Malick, 1978) en 'The Untouchables' (Brian de Palma, 1987) of van de Italiaans Algerijnse cinemaklassieker, 'La Battaglia di Algieri (Pontocorvo,1966).  

   Morricone in Il Gruppo in 1975  Foto: Roberto Massoti CC

Evenals tijdgenoten zoals Leone en Fellini werd het begin van de carrière van Morricone sterk beïnvloed door de Tweede Wereldoorlog, Fellini tekende cartoons van Amerikaanse GI's, de acht jaar jongere Morricone speelde in een band trompet voor diezelfde geallieerde troepen. In 1964 vroeg zijn oude schoolvriend Sergio Leone hem om de muziekscore voor Leone's debuutfilm 'A fist full of dollars' te schrijven. In een interview met de Guardian zei Morricone daarover 'Het is de slechtste film die Leone heeft gemaakt en de slechtste score die ik heb gemaakt. Er zijn andere films waarvoor ik muziek heb geschreven, 'The Mission' (Joffé, 1986), 'Once Upon a Time in America' (Leone, 1984) en 'The Good, the Bad and the Ugly' (Leone, 1966) die stuk voor stuk beter zijn.' Het interview stamt uit 2006 -de tijd van de foto boven dit artikel-  zijn score voor 'The Hatefull Eight' waarvoor Morricone een Oscar zou krijgen, moest toen nog komen. Waar niet over gesproken wordt is de periode waarin Morricone een rol speelde in het avant-garde muziek gezelschap 'Il Gruppo' dat bestond van 1964 tot begin jaren tachtig. Het soort onbevangen creatieve houding die bruikbaar is bij avant-garde muziek hielp hem ook de muziek te ontwikkelen voor 'A few dollars more' en 'The Good, the Bad and the Ugly'. Er was niet al te veel geld beschikbaar wat Morricone oploste door voor de western vernieuwende composities te maken met het geluid van trommels, fluit, mondharp, elektrische gitaar, koor, trompetten, knallende zwepen en geweerschoten. Later kwam daar ook de harmonica bij. Uit nood geboren dus, maar het werd  het auditieve handelsmerk van de Spaghettiwestern.

Morricone was meer dan alleen filmcomponist, hij was als dirigent ook tot op hoge leeftijd actief als uitvoerend musicus. In zijn eigen land zoals hier in Venetië, in het buitenland. In 2016 startte hij zijn 'the 60 Years of Music Tour'. Daarvoor had hij al een Europese tour gemaakt waarbij hij op 1 februari 2015 de Amsterdamse Ziggo dome aandeed. Op 19 september 2017 stond hij voor een uitverkocht Rotterdams Ahoy.       

Tien dagen geleden brak Ennio Morricone bij een val zijn dijbeen. Hij overleed maandagmorgen aan de gevolgen daarvan in een ziekenhuis in Rome. Een woordvoerder van de Vijfsterrenbeweging in de Italiaanse senaat vatte samen: 'Met de dood van Ennio Morricone rouwen we vandaag om de dood van een legendarische artiest, een ongeëvenaarde componist en een sublieme musicus.' 

Het visuele ijkpunt van de Spaghetti Western in 1964: Clint Eastwood. Hier even zonder sigaar. Foto Movie Studio via Wikimedia Commons

Zie ook:

Deel dit bericht met je vrienden!

De toekomst is vandaag, de geschiedenis wordt morgen geschreven