woensdag 11 december 2019

webZine over stad & cultuur
en wereld

Maassilo (foto locaties.nl)

Cultuurcampus of Energie Universiteit?

30 september 2019

(door Kees Versteeg)

Onlangs werd het plan gelanceerd om een Cultuurcampus op Zuid te creëren. De opstellers van het plan, onder wie NPRZ-directeur Marco Pastors, willen dat het Rijk om en nabij 300 miljoen euro investeert op Zuid om daarmee kennis, cultuur en toerisme op Zuid te stimuleren. Hoewel de uitgangspunten goed zijn, lijkt het plan nog te weinig uitgekristalliseerd om te kunnen slagen. Beter is het om – met behoud van de doeleinden – het plan concreter en specifieker te maken. Speerpunt daarbij is de Energie Universiteit – liefst in en rond de Maassilo. Met daaromheen een gevarieerde waaier aan culturele hotspots.

In 2016 nam de Tweede Kamer een motie aan – ingediend door PvdA-Kamerleden Monasch en Hoogland – die oproept tot het ontwikkelen van een ambitieus en vooruitstrevend cultureel instituut in Rotterdam. Nadat in 2017 eerst een verkennend onderzoek was verricht, vroeg de gemeente drie externe adviseurs om te adviseren over de vervolgstap: Wilma Franchimon (voorzitter College van Bestuur Codarts), Theo Kemperman (directeur-bestuurder Bibliotheek Rotterdam) en Marco Pastors (directeur Nationaal Programma Rotterdam Zuid).

In hun advies lanceren zij dus het idee van een Cultuurcampus in Rotterdam Zuid.

Kort samengevat komt het plan er op neer dat er op Zuid een Cultuurcampus moet komen, met aandacht voor toerisme, kennis en cultuur. Als locaties worden geschikt geacht de (verbouwde) Maassilo, Hart van Zuid (omgeving Zuidplein) en het Charloisse Hoofd. De kosten worden geschat op 300 miljoen euro.

Het pand zou ongeveer 50.000 vierkante meter groot moeten worden. Wetenschap en onderwijs gebruiken daarvan ruim twee derde. De overige ruimte is voor culturele instellingen en horecavoorzieningen.

Het hele plan is hier te bekijken: Advies Cultuurcampus Rotterdam

Het plan heeft de bedoeling om Zuid in de vaart der volkeren op te stoten. Het waarom lezen we in het advies.

‘In 2011 startte het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, met als doel de onderwijs-, werk-, en woonkwaliteit op Zuid in 20 jaar te laten stijgen naar het gemiddelde van de vier grote steden. Het herstel is ingezet, maar Rotterdam Zuid moet nog steeds een inhaalslag maken.

Zo doen bewoners op Zuid minder aan cultuur. En zijn slechts 14 van de 86 culturele instellingen uit het Cultuurplan 2017-2020 te vinden op Zuid. Ook op het gebied van (hoger) onderwijs heeft Zuid een inhaalslag te maken. Zo volgt slechts 5 procent van de jongeren op Zuid een WO-opleiding. Gemiddeld in Rotterdam is dat 13 procent en in de vier grote steden gemiddeld 16 procent.’

Een concreter idee: de Energie Universiteit

De Energie Universiteit is het idee om op Europees niveau orde te brengen in de energietransitie. Die zal aan draagvlak winnen als de maatregelen beter op elkaar zijn afgestemd, waardoor de efficiency wordt verhoogd en de kosten verlaagd.

Vergroot het draagvlak van het klimaat en de kwaliteit van de ingrepen

Het huidige klimaatbeleid irriteert vanwege de hysterische verpakking – zie het optreden van Greta Thunberg bij de VN - de onoverzichtelijkheid van data, de ineffectiviteit van de genomen maatregelen, de verkettering van iedereen die een nuance in het energiedebat wil aanbrengen, en de enorme financiële consequenties. Klimaatbeleid heeft een breed draagvlak nodig om te kunnen slagen. Dat ontbreekt nu.

Vanuit Europees oogpunt bezien is regie op energie noodzakelijk. Die regie kan het beste komen van degenen die er het meest verstand van hebben: wetenschappers. Die behoren werkzaam te zijn aan een betrouwbare, neutrale universiteit. Een nieuwe, niet-ideologisch gedreven universiteit waar alle visies op het klimaat bijeenkomen.

De hoofdvestiging van de Energie Universiteit zou in Straatsburg moeten komen. Met het Verdrag van Parijs werd in 1952 de grondslag gelegd voor de huidige EU, door een gezamenlijk belang tussen Frankrijk en Duitsland te creëren: de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS). Nederland sloot zich hier bij aan. De Energie Universiteit past prima bij Straatsburg – deze instelling kan prima het Europees parlement vervangen dat ook in deze stad vergadert. Dat EU-parlement moet een keer ophouden met verhuizen tussen Brussel en Straatsburg.

Een belangrijke dependance van deze universiteit in Rotterdam is prima te verantwoorden vanwege het belang van de Rotterdamse haven. Uiteraard is betrokkenheid van de TH Delft zeer gewenst. De beste vestigingslocatie lijkt de Maassilo – dat is nu al een bouwkundig icoon en bovendien heel gemakkelijk bereikbaar voor bezoekers.

Een overzeese dependance zou er op Curaçao moeten komen: het is heel belangrijk om de ontwikkelingen op het Amerikaanse continent – Canada, VS, Mexico, Venezuela, Brazilië – goed in de gaten te houden. De ideale vestigingsplaats op Curaçao is de Isla-raffinaderij: dat biedt de mogelijkheid om met EU-geld het beruchte asfaltmeer op te ruimen. Daarnaast is de vestiging van zo’n universiteit een ideale manier om de lokale bevolking kansen te bieden; behalve dat de universiteit een waardevolle opleiding biedt aan studenten, biedt ze ook werkgelegenheid voor zowel hooggekwalificeerd personeel – hoogleraren, onderzoekers – als lager gekwalificeerd personeel – schoonmakers, bewakers e.d.

Kort samengevat luidt mijn ongevraagde advies aan de opstellers van het plan:

- maak het project Europees
- laat het organisch groeien; bouw het modulair op
- zorg voor een duidelijke identiteit

Waaier aan culturele hotspots

Hoewel zuivere identiteitspolitiek een slechte zaak is, is het tegelijkertijd wenselijk om te erkennen dat Rotterdam cultureel veranderd is. Het is zaak om een cultureel beleid te voeren dat recht doet aan alle groepen in de maatschappij, zonder dat de basiseenheid in die samenleving aangetast wordt. Eenheid in verscheidenheid dus. Gevarieerde initiatieven zijn nodig.

Wat die nieuwe culturele initiatieven aangaat, de komst van het Eurovisie Songfestival biedt Zuid kansen, zeker voor nieuwe hotspots met een LHBT-uitstraling. Ook de eventuele komst van de Nieuwe Kuip en de genoemde Cultuurcampus bieden kansen voor allerlei soorten projecten.

Met de kanttekening dat het ene project haalbaarder is dan het andere, heb ik in eerdere stukken op deze site aangegeven aan welke projecten je zou kunnen denken. Het zijn overigens maar schetsen.

Ik blijf overigens van mening dat een volgende Nederlandse regering zou moeten overwegen om de top van het ministerie van Cultuur een reis door Nederland te laten maken – laat de minister en zijn hoogste ambtenaren om te beginnen maar eens een jaar neerstrijken in Rotterdam, al was het maar op een kamertje in de Maassilo. Dan kunnen ze met eigen ogen zien hoe scheef de verhoudingen zijn in dit land. De culturele verschillen tussen Amsterdam-Zuid en Rotterdam-Zuid zijn werkelijk adembenemend, en dat zou in een klein land als Nederland niet zo moeten zijn.

 

 

Deel dit bericht met je vrienden!

Het kruispunt van stad, wereld en cultuur is onze focus

Steun ons op  NL55 INGB 0009 2593 29 t.n.v. Stichting Third Road met een bijdrage- periodiek of eenmalig- naar keuze