zondag 11 april 2021

webZine over stad, cultuur
en wereld

Breek een lans voor Judas (1)

31 maart 2018 (Jim Postma)

Een van de meest beklagenswaardige figuren uit de hele geschiedenis, zeker in het Nieuwe Testament van de Bijbel, is Judas Iskariot. Gedurende de laatste voor de televisie uitgezonden The Passion in de Bijlmer keken er hier zo’n drie miljoen kijkers naar.

Gigantisch veel. Zij keken niet alleen massaal naar Jezus maar ook hoe Judas zijn befaamde Judaskus uitdeelde op de wang van zijn meester.

De ‘Passion-kijkers’ door het hele land bestonden zeker niet allemaal uit pure gelovigen. Daar waren zeker ook twijfelaars bij, niet-gelovigen en vast ook mensen vanuit een andere religie. Een jaarlijks terugkerend spektakelstuk over de ‘levende Jezus’ met slechts in een bijrol zijn apostel Judas. Zijn traditionele kus op Jezus vormde daarbij zeker een hoogtepunt. Hoe komt het nu toch dat alleen hij als een van de twaalf apostelen zo’n verschrikkelijke bijnaam heeft gekregen als ‘de verrader’ van de Zoon van God Almachtig?

 

Om u allen weer even bij te praten blijkt de naam Judas louter een voornaam te zijn. Het is de Griekse vorm van het Hebreeuwse Juda. In de hele bijbelgeschiedenis (ook in de tijd van Jezus) waren er velen met de voornaam Judas. Maar geen van allen hadden te doen met Judas Iskariot die in het vervolg van de eeuwen synoniem werd met het woord ‘verrader’. Daaruit zijn in de boeken later benamingen uit voort gekomen zoals de Judaskus, verradelijke kus, valse liefkozing, Judashaar, rood, rossig haar en vele andere zeer negatieve benamingen.

Wat was onze Jezus Christus ooit geweest zonder zijn Judas Iskariot?, lijkt mij een goede vraag aan alle tegenwoordige Schriftgeleerden. Zonder zijn kus, zonder zijn ‘overlevering’ aan de toenmalige Farizeeërs, Schriftgeleerden en de Romeinen? Was dan Jezus niet aan het kruis (vanuit de Armeense vertaling, ‘paal’) gestorven? Voor alle onze zonden. Nee, Jezus Christus was dan zeker ook ‘als een paal boven water’ aan hetzelfde hout genageld. Anders waren alle professiën niet uitgekomen en had wellicht heden ten dage niemand ooit van die Jezus gehoord of over gelezen.

Judea

Maar wat weten wij verder van ‘onze’ Judas als onze Jezusverrader? Judas Iskariot was een zoon van Simon Iskariot. Waarschijnlijk wordt met hun achternaam de woonplaats van de familie aangeduid zoals: ‘man van Keriot’. Dit was een plaatsje in de buurt van Hebron in het zuiden van Judea. Van de twaalf apostelen was Judas de enige uit Judea. De overige elf kwamen net als Jezus uit Galilea.

Judas was pas later als apostel van Jezus overeengekomen met de overpriesters en de hoofdlieden van de tempel In Jeruzalem om hem aan hen over te leveren. Daarvoor zou Judas de gelegenheid zoeken om dit te doen met zo min mogelijk ophef. Hij zou (haast als vanzelfsprekend) tijdens het proces voor de Sanhedrin getuigen tegen Jezus. Voor zijn diensten was een beloning beloofd van dertig sikkels oftewel ‘zilverlingen’.

Het bedrag dat in die tijd gelijk stond met het kopen van een slaaf of evenveel als een eenvoudige arbeider in vier maanden verdiende. Judas die als beheerder van de apostelenkas geregeld inkomsten weg nam (Johannes 12:6), kon mogelijk de verleiding niet weerstaan. Toch is het denkbaar dat hij ook de politieke motieven had. Zoals omdat steeds meer duidelijk werd dat Jezus niet de militante messiaanse verzetsheld en de toekomstige wereldlijke koning was, waar velen in het begin op hoopten.

Messias
Palestina was immers door de Romeinen ingelijfd als een van de oostelijke provincies van het Romeinse Rijk. En velen verwachtten toen de vurige komst van de beloofde Messias. Die hen, zoals zij hoopten van de overheersing en onderdrukking van de Romeinen zou gaan bevrijden. Mogelijk dus was Judas zoals vele anderen teleurgesteld dat Jezus geen politieke aspiraties had. Hij sprak alleen van het Koninkrijk der Hemelen en Judas meende mogelijk dat Jezus zijn mogelijkheden verkwanselde. Sommigen menen dat Judas daarin een doorbraak wilde forceren. Hoe dan ook, wel of niet op aandringen van Jezus zelf, toen Judas eenmaal de afspraak had gemaakt met de joodse leiders, kon hij niet meer terug.

De gelegenheid voor zijn verraad kwam de nacht voor Pesach (Pascha). Tijdens de avondmaaltijd met de leerlingen, ook wel ‘Het Laatste Avondmaal’ genoemd, had Jezus tegen zijn discipelen gezegd: ‘Een van jullie zal MIJ verraden!’ En even later spoorde hij Judas aan te doen wat hij van plan was te doen en Judas vertrok. Na de maaltijd vertrok Jezus met zijn leerlingen Petrus, Johannes en Jacobus naar de Olijfberg net buiten Jeruzalem om gezamenlijk te bidden.

Na enige tijd verscheen een groep overpriesters en tempelhoofdlieden met Judas aan het hoofd. Na zijn kus op de wang van Jezus als zogenaamde begroeting, arresteerden gewapende lieden hem. Dit leidde uiteindelijk tot Christus zijn verdere grote lijdensweg en de dood. Waarbij Jezus nog sprak voordat hij zijn laatste adem uitblies: ‘Vader vergeef hen, zij weten niet wat zij doen.’

Vergiffenis
Daarmee vroeg hij dus tegelijkertijd om vergiffenis voor Judas. Met geen enkel haatgevoel naar zijn apostel. Nadat hij Jezus had ‘overgeleverd’ aan de Romeine stadhouder Pilatus kreeg Judas grote spijt, een enorme wroeging, voor zijn daad. Hij liep daarop naar de priesters en hij vertelde hen dat hij had gezondigd en onschuldig bloed had verraden.

Hij wilde toen de beloning van de 30 zilverlingen teruggeven, maar zij (de overpriesters) draaiden zich (zelf schuldbewust) om. Daarop smeet Judas het (bloed-)geld op de tempelvloer, liep totaal verslagen weg en hing zichzelf op (Matteüs 27:5).

Intussen bleven de schuldbewuste overpriesters met dit bloedgeld in hun maag zitten. Aan deze priesters, zoals meerdere malen zal blijken, had Jezus zelf werkelijk een bloedhekel. ‘Hypocrieten’, noemde hij hen diverse malen. Intussen had Petrus (Jezus lievelingsapostel), zijn meester voor alles en iedereen verloochend. ‘En drie keer kraaide de haan’.

Was het ‘verraad’ van Judas nu erger dan de verloochening van Jezus door Petrus?

(Wordt vervolgd op Tweede Paasdag)

 

Deel dit bericht met je vrienden!