Marten, Oopjen en het Rosa Parks-park
Frankrijk voelt zich nu gepasseerd door de actie Pijbes-Pechtold en dat kan leiden tot… intrekken van de exportvergunning.
Minister Jet Bussemaker (van o.a. Cultuur) heeft heel wat uit te leggen.
Rijke handelaar
Wie waren die Marten
(Maerten) en Oopjen eigenlijk? De vader van Marten, Jan Soolmans was een
rijke handelaar uit Antwerpen, naar Amsterdam gevlucht toen Antwerpen
in 1585 door de Spaanse troepen werd in genomen.
Hij wist voor
zoonlief een prima huwelijkspartij te vinden, Oopjen Coppit. Want die
stamde uit een uiterst vermogend Amsterdams regentengeslacht. Beide
huwelijkspartners hoorden dus tot de ‘aanzienlijken’ van de stad en dat
moeten ons die Rembrandt-portretten diets maken.
En dat doen ze! Al
die pompeuze kanten kragen, manchetten, sierstukken aan kleding en
schoenen… het gepronk is niet van de lucht. Ware grachtengordelrijkdom.
,,Het
teveel van de rijken is het tekort van de armen,’’ aldus al kerkvader
Ambrosius van Milaan (derde eeuw na Chr.). En helaas is de kloof tussen
armen en rijk sindsdien niet substantieel veranderd. Heden wijzen mensen
als de econoom Thomas Piketty (tevergeefs?) daarop.
De beeldende kunst vormt geen uitzondering op die regel. Afbeeldingen van de ‘onaanzienlijken’, die én van enige kwaliteit én van algemene bekendheid zijn, blijken uiterst zeldzaam. Zeker, je hebt de Aardappeleters van Vincent van Gogh, het werk van Käthe Kolwitz, etc. Maar het houdt niet over.
Ook in Rotterdam niet.
Nu is er in Rotterdam een organisatie, Rosa (Rotterdamse Sociale Alliantie), die aan die onzichtbaarheid van de armoede (in de politiek van onze stad) iets tracht te doen. Zie o.a. haar nieuwsbrief 84. Maar is het voldoende?
Wordt het niet tijd dat ook de ‘onaanzienlijken’ ergens in de stad door enigerlei
‘monument’ zichtbaarheid krijgen? Zodat wij, de niet-armen, niet langer kunnen doen alsof zij, de armen, er niet zijn. Dat er ook voor hen een ‘lieu de memoire’ in Rotterdam is?
Ik denk dan aan het park dat als ‘het park onder de Euromast‘ bekend staat. Dat park heeft tot heden geen naam.
Rosa Park-park
Waarom
dat park niet tot ‘Rosapark’ omgedoopt? Dat zet Rosa in één keer op de
agenda en het kost nog eens niks ook. (Heel belangrijk in centjes-stad
Rotterdam!).
Ja, ik wil nog wel een stap verder gaan. Waarom dat park niet tot Rosa Parks-park omgedoopt?
Rosa
Parks (1913-2005) was een ‘onaanzienlijke’, een zwarte vrouw die zestig(!) jaar geleden, op 1 december 1955 in Montgomery Alabama,
niet wilde voldoen aan het bevel van de buschauffeur om haar zitplaats
in de bus af te staan aan een blanke man. Door te blijven zitten stond
ze op! Haar ‘daad van ongehoorzaamheid’ vormde het begin van de
Montgomery bus-boycot die een jaar lang aanhield.
Onder het
leiderschap van een jonge dominee, Martin Luther King jr., kreeg de
beweging voor de burgerrechten (civil rights movement) in het zuiden van
de Verenigde Staten ineens vaart. Die beweging culmineerde in de ‘Civil
Rights Act’ (1964) en de ‘Voting Rights Act’ (1965), waardoor de
toekenning van het kiesrecht, dat tot die tijd aan de overgrote
meerderheid van de Afro-Amerikaanse bevolking in het Zuiden was
onthouden, een feit werd.
Hoewel er veel geschreven is over deze periode en Martin Luther King een van de bekendste ‘moral hero’s’ van de twintigste eeuw is geworden, is het verhaal van Rosa Parks veel minder bekend. Waarom en waardoor kwam Rosa Parks tot haar ‘nee’? Was zij uitsluitend moe, zoals het officiële verhaal gaat, of was het toch een min of meer weloverwogen politieke daad?
De actie van Rosa Parks en de daaruit voortvloeiende beweging voor burgerrechten kwam namelijk niet uit de lucht vallen. Er broeide al langer iets in Montgomery en de onvrede over de voortdurende onrechtvaardigheden op de buslijnen in Montgomery was groot. Vooral vrouwen die dagelijks met de bus naar hun werk gingen hadden hier onder te lijden. Het waren deze vrouwen, verenigd in de ‘Women’s Political Council’ (WPC), in 1946 opgericht, die de weg baanden voor de latere acties van M.L. King.
Rosa Parks was lid van dit politiek vrouwenberaad. De leden van de WPC waren van plan in actie te komen om hun onvrede te uiten over het feit dat niets gedaan werd met hun klachten over het vernederende gedrag van de blanke buschauffeurs. Men dacht dus in die kringen al een poos aan een boycot.
‘No’
Op die
gedenkwaardige 1 december 1955 was er voor een blanke passagier geen
zitplaats. Vier zwarte passagiers werden gesommeerd op te staan. Een
hele rij in de bus moest leeg, want blank kon niet naast zwart zitten.
Drie zwarten volgden dit bevel, Rosa schoof slechts een plaatsje op naar
het raam. Toen de chauffeur haar vroeg of ze van plan was om op te
staan, antwoordde ze ‘no!’.
Twee agenten werden erbij geroepen.
Rosa werd beschuldigd van overtreding van de segregatie-verordening.
Haar arrestatie ging als een lopend vuurtje door de zwarte gemeenschap.
Hierna begint het verhaal van de toen nog onbekende dominee M.L. King en
verdwijnt Rosa Parks naar de achtergrond.
Vannacht droomde ik
dat ik met Martin Luther King wandelde
in het Rosa Parks-
park-vol zwarte rozen
Hoe vreedzaam kan een droom zijn
Hoe wreed het wakker worden…
Er is geen Rosa Parks-park in Nederland!
Naar Martin Luther King zijn in Nederland vele straten, etc. genoemd. En terecht! Maar met Rosa Parks is het helaas heel anders gesteld.
B en W (en gemeenteraad) van Rotterdam, grijp uw kans!
Als u zich hierin waarachtig besluitvaardig betoont, dan kunnen wij elkaar ontmoeten op 1 december aanstaande in het Rosa Parks-park om haar moedige daad van zestig jaar geleden te vieren! Uiteraard feestelijk! Tot dan!
-S.jpg)
-S.jpg)
-S.JPG)
.gif)
