Autonomer van VS zijn is voor handel EU voorlopig een illusie
In 2025 bedroeg de waarde van de goederenhandel tussen de EU en de VS meer dan € 910 miljard. Dit is in de afgelopen 10 jaar bijna verdubbeld.
Tel je bij die immense goederenstroom de diensten op dan kom je voor 2025 op een totaal van trans-Atlantische handel in goederen en diensten van € 1770 miljard volgens voorlopige gegevens van de Europese Raad.
Zowel de EU als de VS zijn elkaars belangrijkste handelspartners in goederen. Samen vertegenwoordigen ze bijna 30% van de wereldhandel in goederen en diensten en 43% van het wereldwijde bbp. Daarmee hebben de Europese Unie en de Verenigde Staten hebben de grootste bilaterale handels- en investeringsrelatie en de meest geïntegreerde economische relatie ter wereld.
De VS is de belangrijkste handelspartner van de EU voor export naar de EU en de tweede (na China) partner voor import naar de EU. De EU exporteert jaarlijks 554 miljard naar de VS.
Handelsoverschot
De EU had in 2025 een handelsoverschot met de VS van ongeveer € 20 miljard, rekening houdend met zowel goederen als diensten. Dit vertegenwoordigde slechts ongeveer 1% van de totale handel tussen de EU en de VS.
Wat de handel in goederen betreft, had de EU een overschot van € 198 miljard, en wat de handel in diensten betreft, had de EU een tekort van meer dan € 178 miljard. In dat opzicht vullen de economieën van de EU en de VS elkaar heel goed aan.
In mei bereikten de EU en de VS een handelsakkoord over implementatie van het tariefstelsel Het voorzitterschap van de Raad en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over twee verordeningen die gericht zijn op de uitvoering van de tariefaspecten van de gezamenlijke verklaring tussen de EU en de VS, die op 21 augustus 2025 is overeengekomen. Het akkoord is een belangrijke stap in de uitvoering van de toezeggingen in de gezamenlijke verklaring tussen de EU en de VS. Het doel is een stabiele en voorspelbare trans-Atlantische handelsrelatie te bevorderen, robuuste waarborgen te garanderen en de flexibiliteit te behouden om de economische belangen van de EU te kunnen beschermen wanneer dat nodig is. De gezamenlijke verklaring zal naar verwachting dienen als platform om de dialoog met de VS voort te zetten met het oog op lagere tarieven en nauwe samenwerking bij gezamenlijke uitdagingen. |
Belangrijkste elementen van het implementatie akkoord van mei 2026
Om de effectieve uitvoering van de gezamenlijke verklaring te waarborgen en de belangen van de EU te beschermen, zijn de medewetgevers overeengekomen de belangrijkste verordening te versterken door onder meer een robuust beschermingsmechanisme in te stellen, de bepalingen inzake de opschorting te versterken en een vervalclausule in te voeren. Sommige elementen werden overgenomen in de tweede verordening betreffende de invoer van kreeft.
Robuust beschermingsmechanisme
De overeenkomst omvat een specifiek beschermingsmechanisme, dat de EU de mogelijkheid biedt om mogelijke aanzienlijke toenames van de invoer uit de VS aan te pakken die ernstige schade toebrengen aan binnenlandse producenten of dreigen toe te brengen.
In het bijzonder zal de Commissie, na een naar behoren gemotiveerd verzoek van drie of meer lidstaten, van de EU-industrie of vakbonden, of op eigen initiatief, een onderzoek instellen om te beoordelen of de toegenomen invoer ernstige schade heeft toegebracht aan EU-producenten of dreigt toe te brengen. Indien er voldoende bewijs is, kan de Commissie besluiten de toepassing van de verordening geheel of gedeeltelijk op te schorten.
Versterkte opschortingsbepalingen
Verder versterkt de overeenkomst de voorwaarden waaronder de Commissie bevoegd is de toepassing van de verordening geheel of gedeeltelijk op te schorten via een uitvoeringsbesluit. Dit kan gebeuren wanneer de Verenigde Staten de toezeggingen van de gezamenlijke verklaring niet nakomen, wanneer de Verenigde Staten de doelstellingen van de gezamenlijke verklaring ondermijnen of de handels- en investeringsbetrekkingen met de EU verstoren, bijvoorbeeld door EU-economische actoren te discrimineren of te viseren. Het opschortingsmechanisme kan ook worden geactiveerd wanneer er voldoende aanwijzingen zijn dat dergelijke acties in de toekomst kunnen plaatsvinden.
Verder is de Commissie bevoegd concessies met betrekking tot staal- en aluminiumproducten aan de VS op te schorten indien de VS uiterlijk 31 december 2026 een tarief van meer dan 15% blijven hanteren op uit de EU geïmporteerde staal- en aluminiumderivaten.
Tijdelijke toepassing
De medewetgevers zijn overeengekomen een beëindigingsclausule in te voeren, op grond waarvan de verordening aan het einde van 2029 niet langer van toepassing is, tenzij er verdere maatregelen worden genomen.
Monitoring van de impact van de maatregelen
De overeenkomst voorziet in regelmatige monitoring van de economische effecten van de handelsliberaliseringsmaatregelen op de economie van de EU. Zes maanden na de inwerkingtreding van de verordening, en vervolgens elke drie maanden, moet de Commissie de medewetgevers informeren over veranderingen in de handelsvolumes en -waarden van de Amerikaanse export naar de EU van de goederen waarop de verordening(en) betrekking hebben.
Zes maanden vóór de einddatum van de toepassing van de verordening zal de Commissie een uitgebreide evaluatie presenteren waarin onder meer de impact van de verordening op de handelsstromen tussen de EU en de VS, op handelspatronen, op de tariefinkomsten en, meer specifiek, op het mkb wordt onderzocht. Indien van toepassing zal deze evaluatie vergezeld gaan van een wetsvoorstel om de toepassing van de verordening te verlengen.
Meer info: Provisional agreement on the main regulation (pdf); EU-US Joint Statement; EU-US trade deal explained (European Commission); EU-US trade relations: Council moves forward in implementing the tariff elements of the Joint Statement (press release, 28 November 2025); Provisional agreement on the lobster regulation
.gif)
