EU-top verdeeld over Oekraïne-steun, terughoudend over Midden-Oosten
De Europese Raad van 19 maart 2026 stond in het teken van geopolitieke spanningen en economische onzekerheid. De uitkomst laat een Unie zien die op economisch vlak vooruitgang boekt maar op buitenlandbeleid en veiligheid worstelt met veto's van Hongarije en Slowakije.
90 miljard euro in de wachtkamer
Het meest beladen dossier was de Oekraïne-steun. De EU had in december 2025 in beginsel afgesproken een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne te garanderen voor de periode 2026‑2027, op voorwaarde dat drie lidstaten niet zouden deelnemen. Die voorwaarde was vervuld, maar de uitbetaling bleef steken op een veto van Hongarije en Slowakije. Volgens het Oekraïense persbureau Rubryka eiste de Hongaarse premier Orbán dat de olieleveringen via de Droežba-pijpleiding uit Rusland zouden worden hersteld – “eerst olie, dan geld”.
EU wijst militaire rol Midden-Oosten af
Tijdens de bijbehorende Europese Raad bespraken de staatshoofden en regeringsleiders de situatie in Iran en de spanningen rond de Straat van Hormuz. Volgens berichten van persbureau AP weigerden de EU‑leiders stelselmatig om zich aan te sluiten bij militaire operaties onder leiding van de Verenigde Staten en Israël, ondanks druk van de Amerikaanse president Trump. Zij riepen op tot de‑escalatie, een snelle heropening van de Straat van Hormuz en een onmiddellijke staking van aanvallen op energie- en waterinfrastructuur. Vier lidstaten – Frankrijk, Duitsland, Italië en Nederland – toonden zich wel bereid om mee te denken over een veilige doorvaart, maar alleen nadat de gevechten zijn gestaakt.
Vooruitgang hervormingen en rol euro
Ondanks de geopolitieke spanningen boekte de Eurotop ook vooruitgang op het gebied van interne markthervormingen. De leiders onderstreepten het belang van de Sparen en Investeren Unie om de Europese kapitaalmarkten te verdiepen en strategische investeringen te financieren. Ze verwelkomden de toetreding van Bulgarije tot de eurozone per 1 januari 2026, waarmee het aantal eurolanden op 21 komt. Ook de verdere ontwikkeling van de digitale euro kreeg steun, met de oproep om de wetgevingswerkzaamheden snel af te ronden.
Von der Leyen kondigde aan dat de regels voor staatssteun en fusies worden herzien om Europese bedrijven beter te laten concurreren met de VS en China. "De mondiale concurrentie is veranderd, en dat moeten onze regels ook doen," zei ze.
Komende weken wil de Commissie met voorstellen komen om de Oekraïne‑lening alsnog te realiseren. De Europese Raad komt in april opnieuw bijeenkomt om het Midden-Oosten en de energieprijzen te evalueren.
Meer info: Euro Summit statement, Raad van de EU, 20 maart 2026); EU Raad Conclusies; Rubryka – EU‑lening Oekraïne geblokkeerd