Taal en Mary Shelley zelf zijn de eigenlijke hoofdrolspelers in Gyllenhaals 'The Bride'
In 1818 kwam het boek Frankenstein; or, The Modern Prometheus, geschreven door Mary Godwin Shelley, uit. Shelley was toen 21 jaar oud. Ze had ideeën voor het verhaal opgedaan gedurende reizen met dichter en latere echtgenoot Percy Shelley, met wie ze op 17-jarige leeftijd een verhouding had gekregen.
In Shelleys verhaal ontdekt de jonge Victor Frankenstein op onnavolgbare wijze in experimenten hoe uit dode elementen leven te maken. Hij realiseert zich de grootsheid van zijn ontdekking; hij fabriceert uit delen van overledenen een nieuwe mens. Het boek werd een bestseller en de creatie van Shelley verdween niet meer uit de wereld. Het ‘monster’, de creatie van haar held Victor Frankenstein, was eveneens blijvend — vooral, en misschien wel bovenal, in de filmindustrie. Wikipedia geeft begin 2026 een lijst van 469 speelfilms plus nog honderden andere film- en tv-producties waarin haar schepping op een of andere wijze voorkomt.
Het Monster
Maggie Gyllenhaals speelfilm The Bride (2026) is daarvan een van de laatste. Haar basis is de film The Bride of Frankenstein uit 1935. Het Monster, de kunstmatige mens van Victor Frankenstein, leeft al meer dan honderd jaar in het verborgene. In Gyllenhaals film heet hij Frank en wordt hij gespeeld door Christian Bale. Zijn uiterlijk van aan elkaar gestikte delen boezemt al zijn leven lang iedereen ontzetting in. Voor Frank is de komst van de cinema om meerdere redenen een uitkomst. In het donker van de bioscoop kan hij niet alleen wegdromen, maar kan hij ook in het verborgene zichzelf zijn. Frankensteins Monster is zo in de eerste helft van de twintigste eeuw getransformeerd tot filmliefhebber pur sang.
Filmliefhebber Frank bewondert vooral filmster Ronnie Reed, gespeeld door broer van de regisseuse Jake Gyllenhaal. Ronnie is gemodelleerd naar Fred Astaire, ‘echte ster van films waarin muziek, dans en romance centraal stonden’. Het zijn films die ‘monster’ Frank niet onberoerd laten. Films en romance — een vorm van liefde — gaan immers hand in hand, en liefde is juist wat hij ontbeert. Hier is, in zowel de film uit 1935 als in de film van Gyllenhaal, een rol voor schrijfster Mary Shelley weggelegd. Niet alleen zoekt Frank een geliefde, maar ook Mary Shelley zoekt een wezen, een vrouw als literaire figuur, om zichzelf vanuit het hiernamaals een stem te geven.
Punkpoëzie
Anno 1936 zoekt Frank hulp om zijn eenzaamheid te doorbreken — in dit geval in Chicago, bij wetenschapper Cornelia Euphronius (Annette Bening), die zich bezighoudt met de creatie van leven. Ze stemt na enige overreding in om Frank te helpen een partner te vinden door een onlangs overleden vrouw tot leven te wekken. De vrouw wordt na een nachtelijke strooptocht op het kerkhof tot leven gewekt in het laboratorium van dr. Euphronius. Dat gaat met de gebruikelijke 19e-eeuwse bliksemschichten van de in de tijd van Frankenstein nog niet zo lang geleden ontdekte elektriciteit.
Zo ontstaat Ida, gespeeld door recent Oscarwinnares Jessie Buckley. Ida heeft in het proces haar geheugen verloren en worstelt bovendien met de stem van de bedenker van Frankenstein, Mary Shelley, in haar hoofd. Ida’s taal — punk, poëtisch en vol van verzet en vindingrijkheid — is, naast de prachtige vormgeving en de doorwrochte constructie van het plot, een van de sterkste delen van de film.
Bale en Buckley als Frankenstein en 'Bride'. Publiciteitsfoto courtesy Filmdepot
Gotische lappenpop
Gedrag en de uitbundigheid van de door Mary Shelley bezeten Ida brengen het nieuwe koppel ‘Monster’ en ‘Bruid’ onvermijdelijk in moeilijkheden, waardoor het koppel in een nieuwe laag van het verhaal de politie achter zich aan krijgt. In een mooie bijrol speelt Penélope Cruz detective Myrna Malloy, als observerende tegenstem binnen de art-decodecors van misdaad en gotisch-romantische horroralchemie die de kern van de film uitmaken. En net als in het lichaam van het aan elkaar genaaide Monster is alles met elkaar verbonden, maar niets helemaal sluitend in de film van Gyllenhaal. De film schakelt bij elkaar gehouden door de muziek van Hildur Guðnadóttir, die ook de score van Joker maakte, frictieloos tussen stijlen – van Bonnie and Clyde-achtige ontsnapping tot nostalgie van a la Woody Allen.
De film stikt al die elementen zodanig samen dat die zijn als een soort gotische lappenpop zijn kunstmatig tot leven gewekte helden op knappe wijze eer aandoet.
Bale en Buckley als Frankenstein en 'Bride'. Publiciteitsfoto courtesy Filmdepot
-S.jpg)
.gif)
