Plan nieuw stelsel bijna gratis kinderopvang vanaf 2029
Het kabinet gaat in 2029 bijna gratis kinderopvang invoeren voor werkende ouders. Dat heeft het toenmalig demissionaire kabinet Schoof in het najaar van 2025 besloten. Voor ouders betekent dit dat werken meer gaat lonen. Ook hebben zij dan meer zekerheid en aanzienlijk lagere kosten voor kinderopvang. Voor kinderopvangorganisaties is er de garantie op een stabiele financiering. Om ervoor te zorgen dat de kinderopvang betaalbaar blijft, komen er regels over overwinsten en excessieve salarissen in de sector.
Het streven om kinderopvang vanaf 2029 grotendeels gratis te maken staat wel op de agenda, met brede parlementaire steun en een concreet wetsontwerp dat de toeslag vervangt door een betaling direct aan opvangorganisaties. Maar de uitvoerbaarheid is nog kritisch beoordeeld, en het voorstel moet door wetgevingsprocedures heen. Een terugdraaiing of wijziging is dus mogelijk — zeker als sectorproblemen blijven, politiek verschuift of een nieuw kabinet andere keuzes maakt. |
In het nieuwe stelsel hoeven werkende ouders nog maar een klein deel van de kosten voor kinderopvang te betalen. De rest betaalt de overheid rechtstreeks aan de kinderopvangorganisatie. Daardoor verdwijnt de kinderopvangtoeslag en zijn terugvorderingen straks verleden tijd. Dit maakt het voor werkende ouders een stuk eenvoudiger. Ook maakt het niet meer uit hoeveel ze verdienen: de overheid betaalt voor iedereen hetzelfde deel. Hierdoor gaat meer uren werken meer lonen. Het wetsvoorstel waarmee dit geregeld wordt, wordt volgende maand openbaar.
Belastinggeld besteden aan werkende ouders
De bijdrage die de overheid betaalt aan betaalbare kinderopvang gaat in het nieuwe stelsel fors omhoog, naar ongeveer € 9 miljard per jaar. Dat is ruim anderhalf keer zoveel als nu. Het risico bestaat dat dit gaat leiden tot prijsstijgingen. Dit wil het kabinet voorkomen. Het vindt het noodzakelijk dat belastinggeld ten goede komt aan werkende ouders. Ook raakt de toekomstige financiering van kinderopvangorganisaties de Europese regels voor staatssteun. Om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen acht het kabinet het onontkoombaar om in het nieuwe stelsel kinderopvang aan te merken als dienst van algemeen economisch belang (DAEB).
Staatssecretaris Jurgen Nobel (VVD): “Kinderopvang wordt bijna gratis voor werkende ouders. Hier ga ik onverminderd mee door. We zetten nu stappen om de kinderopvang betaalbaar te houden voor werkende ouders. Zeker nu de overheid zoveel meer gaat investeren in de kinderopvang, moet dit belastinggeld bij hen terechtkomen. Daarom komen we met extra regels. Tegelijkertijd zijn ondernemers de drijvende kracht achter onze goede kinderopvang. Daarom zorgen we ervoor dat zij kunnen blijven ondernemen en voldoende winsten kunnen blijven maken. Werk moet lonen en kinderopvang moet betaalbaar blijven.” |
Om excessieve overwinsten te voorkomen, worden hier in het nieuwe stelsel regels aan gesteld. Het kabinet vindt het van groot belang dat ondernemers in de kinderopvang redelijke rendementen kunnen blijven realiseren en kunnen innoveren. Zij zijn ook in het nieuwe stelsel cruciaal voor goede opvang. Uitgangspunt is dan ook dat ondernemers de vrijheid moeten houden om te ondernemen en te investeren in goede en toegankelijke kinderopvang. Het kabinet wil de invulling van de DAEB daarom zo vormgeven dat deze goed aansluit bij het ondernemende karakter van de sector. Het kabinet gaat de kinderopvangsector actief betrekken bij de verdere uitwerking om ervoor te zorgen dat de DAEB ondernemerschap blijft stimuleren en geen onnodige administratieve druk oplevert.
Wet Normering Topinkomens
Vanwege de grote mate van publieke financiering en de publieke taak die kinderopvangorganisaties uitvoeren, komt de kinderopvang straks ook onder de Wet Normering Topinkomens te vallen. Daarmee worden mogelijke excessieve beloningen aan bestuurders voorkomen.
Toenemende vraag
Doordat kinderopvang goedkoper wordt, kan de vraag sterk toenemen. Dit kan leiden tot hogere prijzen en langere wachtlijsten. Daarom maakt het kabinet de kinderopvang geleidelijk beter betaalbaar. De eerste stappen hiervoor zijn dit jaar al gezet. Zo kan het aanbod zich aanpassen aan de toenemende vraag. Daarbij monitort het kabinet de prijsontwikkeling. Ook zet het kabinet in op het verkleinen van het personeelstekort. Voor middeninkomens betekent bijna gratis kinderopvang al een flinke daling van de kosten. Gemeenten krijgen daarnaast meer mogelijkheden om de eigen bijdrage van werkende ouders met een laag inkomen te vergoeden.
Meer info: Kamerbrief toegankelijkheid en doelmatigheid nieuwe financieringsstelsel kinderopvang ; Beslisnotas
.gif)
