Nederlanders geven politiek een onvoldoende
Een meerderheid van de Nederlanders (59%) vindt dat het de verkeerde kant opgaat met ons land. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) naar de stemming in Nederland.
Gevoel machteloosheid overheerst
Veel mensen voelen machteloosheid en zijn gefrustreerd over de samenleving en de politiek. Mensen denken dat ze zelf weinig kunnen doen aan de maatschappelijke problemen in ons land. Zij vinden dat de politiek met oplossingen moeten komen, maar in hun ogen gebeurt dat niet of wordt niet het goede gedaan. Nederlanders hopen dat een nieuw kabinet goed gaat samenwerken om de problemen in Nederland wel op te lossen.
Veel somberte
Net als in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 is de stemming over het land somber. Mensen zien achteruitgang op politiek, cultureel, economisch en moreel gebied. Ze vinden dat de politiek niet goed functioneert, de Nederlandse cultuur onder druk staat, inkomens ongelijk zijn verdeeld en dat de samenleving verhardt. Ook over de wereld zijn veel mensen somber. Zes op de tien Nederlanders vinden het moeilijk om hoopvol te zijn, onder meer door oorlogen in Gaza en Oekraïne, klimaatverandering en de onvoorspelbaarheid van presidenten als Trump en Poetin.
De teleurstelling over de samenleving en politiek in Nederland en de onzekerheid over de instabiele wereld, gaat samen met gevoelens van machteloosheid, frustratie en gebrek aan grip.
Samenleven en politiek moeten beter
Hoog op publieke agenda: politiek, samenleven, wonen, immigratie, inkomen en prijzen. Mensen willen dat de politiek haar eigen functioneren verbetert. Ze zouden graag zien dat partijen na de verkiezingen samenwerken om problemen op te lossen. Veel mensen maken zich ook zorgen over de manier waarop we in Nederland met elkaar samenleven. Over de thema’s wonen, immigratie, en inkomen en prijzen zijn grote groepen Nederlanders bezorgd en verwachten ze actie van een nieuw kabinet. Grootste verandering is de urgentie van defensie: veel mensen vinden dat een volgend kabinet het Nederlandse leger moet versterken.
Tegengestelde zorgen en wensen over immigratie en klimaat Op deze twee thema’s klimaat en immigratie ziet het SCP verdeeldheid tussen kiezersgroepen. Aanhangers van GroenLinks-PvdA en D66/Volt willen dat meer geld gaat naar de aanpak van milieuproblemen. Kiezers van JA21/FVD/BBB en PVV willen dat daar minder geld naartoe gaat (zie figuur A1). We zagen hierboven al dat deze kiezersgroepen – net als aanhangers van de VVD – minder geld willen besteden aan de opvang van asielzoekers. Bij immigratie en klimaat valt op dat er tegengestelde wensen zijn. Bij immigratie gaat het vaak over het beperken van de instroom, maar soms ook over een ruimhartiger opvangbeleid en de aanpak van discriminatie.18% wil meer geld wil besteden aan het verbeteren van de asielopvang en 48% minder geld (28% vindt het goed zoals het nu is). Ook het verbeteren van de integratie van minderheden is in mindere mate een bezuinigingspost voor mensen (34% wil dat hier minder geld naartoe gaat, 19% wil dat er meer geld naartoe gaat). Bij klimaat en stikstof geldt dat sommigen vinden dat er meer aandacht en daadkracht nodig zijn om maatregelen te nemen. Anderen willen juist dat er minder aandacht komt voor klimaat- en stikstofbeleid. Het is één van de thema’s waarop de verdeeldheid groot is. Dat zien we ook bij de bestedingsvoorkeuren (45% wil meer geld, 22% minder en 29% vindt het goed zoals het nu is . Veel mensen zien dat er sprake is van klimaatverandering en dat daar iets aan moet gebeuren. Een aanzienlijk deel van de Nederlanders vindt echter dat Nederland daarin niet voorop hoeft te lopen of vindt dat andere problemen urgenter zijn. |
Gezondheidszorg, onderwijs en veiligheid zijn prioriteiten
Een meerderheid van de Nederlanders vindt dat een nieuw kabinet meer geld moet besteden aan gezondheidszorg, onderwijs en veiligheid. Over de thema’s klimaat en asiel zijn de meningen verdeeld. Aanhangers van GroenLinks-PvdA en D66/Volt willen meer geld naar de aanpak van milieuproblemen. Kiezers van JA21/FVD/BBB en PVV willen dat daar minder geld naartoe gaat. Ook willen zij – net als aanhangers van de VVD – minder geld besteden aan de opvang van asielzoekers.
.gif)
