'Intelligentie is een spier die je moet blijven trainen,' Simon Kuper in Zomergasten
Simon Kuper zei behartigenswaardige dingen in Zomergasten, waar hij werd ondervraagd door schrijfster Griet Op de Beeck. Hij sprak onder andere over een interview dat hij ooit had met voetballer Johan Cruijff. Het was een van de vele behartigenswaardige zaken die in zijn zomeravond met Griet Op de Beeck ter sprake kwamen.
Zoals over journalistiek schrijven, waarbij hij – naast de helderheid van Orwell – zichzelf de maatstaf van Hannah Arendt oplegt: dat het geschrevene vier lagen moet hebben – filosofie, geschiedenis, memoires en verslaggeving. Hoge maatstaven, vond Griet Op de Beeck. Maatstaven die Orwell zichzelf ook oplegde, en die hem direct na het voltooien van een boek of artikel al de angst bezorgden dat hij een volgend werk misschien niet zou kunnen volbrengen.
Dan Cruijff en intelligentie. Cruijff, die hij interviewde in 2000, was toen al niet meer zo scherp als in zijn hoogtijdagen. "Intelligentie is een spier die je moet blijven trainen," zei Kuper erover.
Na zijn column in de Financial Times van zaterdag, waarin Kuper schreef over zijn aanstaande optreden in Zomergasten van de VPRO, hadden Nederlandse FT-lezers zich wellicht voorbereid op een Engelstalige uitzending. Prettige afwisseling, zou je kunnen denken: Zomergasten uitgebreid naar andere taalgebieden. De Brit Simon Kuper bleek echter vlekkeloos Nederlands te spreken. Hij was opgegroeid in Zuid-Afrika, maar de sporen daarvan waren alleen terug te vinden in de manier waarop hij tussen zijn 7e en 16e jaar, toen hij met zijn ouders in Nederland woonde, zich de taal eigen had moeten maken. Vloeiend, zo bleek, met een licht Brits accent. Daarna verhuisde hij terug naar zijn ouders die inmiddels in het VK elders werkten; zijn vader Adam Kuper was antropoloog en werkte of doceerde aan de universiteit waar ze zich hadden gevestigd. Oeganda waar Simon geboren was, het VK waarheen Adam met zijn gezin migreerde uit Zuid Afrika, naar Leiden.
Simon Kuper studeerde zelf na Leiden in Oxford, een school waarover hij een boek schreef en die hij prees en verguisde om de presentatievaardigheden die de studenten er bijgebracht kregen. Vorm boven inhoud luidde Kupers inherente kritiek, maar wel zeer effectief. Alle naoorlogse Britse premiers die universiteit hadden gedaan, hadden korter (Starmer) of langer in Oxford gezeten. Hij liet een fragment zien uit het simulatieparlement in Oxford: lange banken tegenover elkaar, vol studenten die Lagerhuisleden speelden. Aan het woord: een jonge Boris Johnson, die toen al met verve een betoog hield over belastingpolitiek. "Johnson is een entertainer, een clown," merkte zomergast Kuper erover op.
Het ging ook over de achtergrond van de Joodse gemeenschap in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg, waar de roots van Kuper liggen, over zijn vroege waarschuwing dat Israël oorlogsmisdaden pleegde in Gaza in reactie op de terreuraanval van Hamas, en het feit dat hij al in 2024 het Israëlische optreden in Gaza als genocide betiteld had. Het feit dat een dergelijke kwalificatie van een columnist met Joodse roots, in de gezaghebbende Financial Times, een andere klank en betekenis heeft dan de gebruikelijke linkse bezweringen. In ander verband noemde hij – en terecht – Jeremy Corbyn nog een ramp voor de Britse sociaaldemocratie.
Het ging veel over voetbal, de passie die Kuper en zijn broer in Nederland hadden opgevat – het Nederland van Michels, Cruijff en Gullit. Kuper schreef er meerdere boeken over en draagt met enige onregelmaat bij aan Hard Gras. In 2010 schreef hij zelfs een heel nummer van dit onvolprezen voetbalmagazine vol.
Er kwamen prachtige fragmenten voorbij over de helden uit zijn jeugd: Cruijff, Orwell, Hannah Arendt en The Beatles (in de film van Peter Jackson). Het maakte deze Zomergasten met gast Kuper en gastvrouw/interviewer Op de Beeck tot een intellectueel feestje om naar te luisteren en te kijken – ondanks de lange duur. Maar hé, het is televisie. Tussendoor kun je ook breien of de krant lezen – al was dat laatste hier eigenlijk niet nodig.
-S.jpg)
.gif)
