Nederlandse ruimtevaart wil inhaalslag maar wil een nieuw kabinet dat ook?

03 april 2024 door een van onze redacteuren
Nederlandse ruimtevaart wil inhaalslag maar wil een nieuw kabinet dat ook?
Omslag van de onlangs gepresenteerde Nederlandse Ruimtevaartagenda

Niet alleen voor de grootmachten der aarde maar ook voor  de 18e economie van de wereld, Nederland, is ruimtevaart belangrijk. Om maar een paar belangen te noemen:  militair, voor de high-tech industrie (ca 10% van het totaal), voor de wetenschap, juridisch en puur praktisch. 

Over dat laatste weten we dat satellieten in de ruimte onderdeel uitmaken van een vitale infrastructuur voor de Nederlandse samenleving. Satellieten leveren ons plaats- en tijdbepaling, weerinformatie, waarschuwingsdata, en maken wereldwijde communicatie mogelijk. Ons dagelijks leven en vooral onze vitale diensten en sectoren zijn sterk afhankelijk van satellietdiensten. Ook militair is de ruimte een strategisch domein. Toegang tot satellietdata kan voor miljarden euro's aan schade en verlies van mensenlevens voorkomen.

Strategisch belang 

Afgelopen jaren is het strategisch belang van de ruimte nog verder toegenomen. Veranderingen in de geopolitieke situatie dragen bij aan het belang van de ruimte. De ruimte is cruciaal geworden voor militair optreden. Daarnaast is een open strategische autonomie belangrijk. Nederland is een technologische wereldspeler voor een aantal specifieke kennisgebieden. Europa investeert significant in de opbouw en onderhoud van deze infrastructuur in de ruimte en de daarop gebaseerde diensten. De Nederlandse overheidsinvesteringen zijn niet meegegaan in deze trend en we verliezen de laatste jaren daardoor grote opdrachten en daarmee onze wetenschappelijke en technologische voorsprong en positie.
Nederland staat nu voor de vraag of zij een belangrijke speler wil blijven en een wezenlijke rol wil spelen op het wereldtoneel.

Zes projecten

In de lange-termijn ruimtevaartagenda staan zes missies om de positie van Nederland te verbeteren en richting 2035 weer op het niveau te brengen waarmee andere landen binnen en buiten Europa versneld zijn gaan investeren in de sector. Om de missies te halen, is het nodig dat Nederland gaat voldoen aan de driejaarlijkse investeringsnormen van het European Space Agency (ESA) en tevens nationaal extra in ruimtevaart investeert.

Binnen de ruimtevaart worden ontdekkingen gedaan die grensverleggende toepassingen mogelijk maken. We kunnen in ons dagelijks leven niet meer zonder ruimtevaarttechnologie en de informatie die we daarmee vanuit de ruimte ontvangen. En we zijn inmiddels op een groot aantal terreinen afhankelijk van allerlei unieke diensten die de ruimte ons biedt: voor communicatie, veiligheid, defensie, klimaat, landbouw, leefomgeving en vele andere maatschappelijke thema's.
Als er een – gedeeltelijke – verstoring optreedt van die diensten, kan dit maatschappij-ontwrichtende gevolgen hebben, met ernstige financieel-economische en veiligheidsconsequenties. Het is daarom belangrijk dat we zelf over dergelijke diensten beschikken of er toegang tot hebben via internationale samenwerking. 

Een ambitieuze lange-termijn Nederlandse ruimtevaartagenda zou nodig zijn om:

• Een internationale status te behouden als volwaardig partner en land met hoogwaardige technologie en kennis
op het gebied van ruimtevaart
• Eigen satellieten te ontwikkelen en lanceren, bijvoorbeeld op het domein van defensie en veiligheid of voor de
monitoring van luchtkwaliteit, CO2 en methaan
• Een wezenlijke rol te spelen in het waarborgen van strategische autonomie voor Europa en Nederland (lees:
gegarandeerde toegang tot diensten)
• Te excelleren op technologische en wetenschappelijke posities en daarmee:
• Benutting van beschikbare en toekomstige satellieten te bevorderen voor vitale diensten in Nederland op
het gebied van onder meer veiligheid en leefomgeving
• Mee te kunnen bouwen aan eigen Europese strategische infrastructuur
• Economisch rendement te behalen aan deze bouw en technologie te verkopen in de commerciële markt
• Als volwaardig partner sturing te geven aan toekomstige relevante diensten vanuit de ruimte voor Nederland (denk aan de monitoring van waterstanden)

Internationale samenwerking

Voor effectief gebruik van de ruimte is Nederland afhankelijk van internationale samenwerking. Dit zijn primair ESA, de EU en de NAVO. Nederland profiteert van deze samenwerking doordat met relatief kleine overheidsinvesteringen toegang verkregen wordt tot bijzonder veel relevante diensten en ontwikkelkansen. Bovendien is Nederland het gastland van ESTEC, het technologisch hoofdkwartier van ESA, en is het innovatieve Nederlandse bedrijfsleven goed gepositioneerd om te profiteren van deze samenwerkingen onder meer via de NL Space Campus. Met andere woorden: investeren in de ruimte loont.  Met het huidige investeringsniveau is Nederland deze grip aan het verliezen. 

Wat wil een nieuw kabinet?

De agenda stelt een Nederlandse visie, ambitie en missies voor. De visie stelt dat de ruimte de komende 10-15 jaar cruciaal zal zijn voor de transities richting een duurzaam, veilig en welvarend Nederland en Europa. Nederland heeft de ambitie om een volwaardig internationaal partner te zijn, door gebruik te maken van de sterktes die Nederland al heeft in de ruimtevaart. 

Of die ambities sporen met die van het te verwachten extreem conservatieve en rechtse nieuwe kabinet is af te wachten.  

Meer info: Vanuit de ruimte, voor de aarde - Lange-termijn ruimtevaartagenda voor Nederland

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.