'Tja, het landschap… Ik herken de dynamiek wel: de gevestigde orde worstelt, de kiezer verlangt duidelijkheid en daadkracht'

15 november 2025 • 01:27 door AA anoniem auteur

Na afloop van de beëdiging op 12 november 2025 poseerden de nieuwe Kamerleden voor de traditionele groepsfoto. Foto courtesy Tweede Kamer

​Prompt V&M voor Chat GPT: Als Pim Fortuyn nog zo leven, hoe zou hij dan tegen de huidige politieke constellatie aankijken met D66 en PVV vrijwel even groot en GroenLinks-PvdA naar 20 zetels? Geef het antwoord in de vorm van een dialoog tussen de politicus Henri Bontebal en Pim Fortuyn

Chat GPT:Hier is een fictieve, verhalende dialoog tussen Henri Bontebal en een denkbeeldige, nog levende Pim Fortuyn.

(Deze dialoog is uiteraard speculatief en bedoeld als politieke fictie.) 

Dialoog: Bontebal in gesprek met Fortuyn​

Bontebal:
Pim, bijzonder om zo met u te spreken. Het politieke landschap is enorm veranderd. PVV en D66 zijn nu ongeveer even groot, en GroenLinks-PvdA zit rond de twintig zetels. Wat zou u daarvan vinden?

Fortuyn:
Ha Henri, het genoegen is geheel aan mijn kant. Tja, het landschap… Ik herken de dynamiek wel: de gevestigde orde worstelt, de kiezer verlangt duidelijkheid en daadkracht. Dat de PVV zo groot is, verbaast me niet helemaal. De onvrede die ik destijds benoemde, is nooit volledig geadresseerd.

Bontebal:
Maar de manier waarop de PVV polariseert—u was ook kritisch op de overheid, maar u was geen voorstander van het buitensluiten van groepen.

Fortuyn:
Precies. Ik had scherpe analyses, maar ik wilde verbinden. De PVV maakt het soms erg hard en eenzijdig. Maar ik begrijp waar hun aanhang vandaan komt: onzekerheid, immigratie, culturele vragen. Het is een politiek vacuüm dat slecht is ingevuld.

Bontebal:
En hoe ziet u D66 dan, die nu ongeveer even groot is als de PVV?

Fortuyn:
Ach ja, D66 blijft de partij van bestuurlijke verheffingsidealen—Europa, onderwijs, modernisering. De kiezer lijkt te twijfelen tussen een technocratische koers en een populistische. Dat die twee even groot zijn, laat precies zien hoe verdeeld het land is: ratio versus emotie, instituties versus onvrede.

Bontebal:
En GroenLinks-PvdA op twintig zetels?

Fortuyn:
Die fusie… Ik zou zeggen: logisch, maar ook een beetje een wanhoopsdaad. Links probeert een blok te vormen, maar worstelt met de electorale realiteit dat klassieke sociaaldemocratie onder druk staat. Twintig zetels is aardig, maar het is geen vanzelfsprekende volkspartij meer.

Bontebal:
U zou waarschijnlijk zeggen dat niemand echt een visie biedt?

Fortuyn:
Exact! Waar is het grote verhaal? Over hoe Nederland eruit moet zien? Over bestuur, veiligheid, toekomst van immigratie, integratie, de verzorgingsstaat? Jullie praten allemaal teveel in beleidsstukjes. De mensen willen een richting, Henri.

Bontebal:
Ik probeer dat juist – met een verhaal over verantwoordelijkheid, technologie, duurzaamheid, en een sterke maar menselijke staat.

Fortuyn:
Dat waardeer ik. U heeft het morele kompas dat veel politici missen. Maar u moet het harder zeggen, duidelijker. De kiezer moet voelen dat u het meent. Geen technocratisch proza, maar een appel op de toekomst van het land.

Bontebal:
En wat zou u ons politici, anno nu, willen meegeven?

Fortuyn:
Durf te spreken. Durf te handelen. En bovenal: heb vertrouwen in de Nederlander. Het volk voelt ongelooflijk goed wat echt is en wat spel is. Breng de politiek terug naar dapperheid en dienstbaarheid. Dan wordt het weer wat.

Bontebal:
Dank u, Pim. Ik vermoed dat dit gesprek bij veel mensen zou blijven hangen.

Fortuyn:
Laten we dan hopen dat ze luisteren. Nederland verdient dat.