zondag 28 februari 2021

webZine over stad, cultuur
en wereld

De schuilkerk werd een gewone kerk. Foto RG
17
feb

Gedachten over de paus op de Binnenweg

Van de week liep ik op een troosteloze Binnenweg. Op weg naar de etalage van antiquair Bertus moest ik aan de al lang overleden Noord Ierse dominee Ian Paisley denken.

Noord Ierland is een bijzonder stukje Europa; verdeeld tot op het bot. In de steden Belfast en (London-)Derry lopen in de buitenwijken diverse scheidslijnen. Soms gemarkeerd door grote metalen hekken, die de katholieke en protestantse wijken van elkaar scheiden. Blinde muren zijn beschilderd met patriottische afbeeldingen van gewapende mannen. Dat de kern van het probleem niet zo zeer religieus, maar vooral politiek bepaald is, blijkt uit de vele Ierse vlaggen in katholieke buurten en de Union Jacks in de protestantse buurten. Voor de vereniging met Ierland of in het Verenigd Koninkrijk blijven is de vraag. De vlaggen tonen de voorkeur.

Toen de burgeroorlog nog in volle gang was, werd de leider van de Unionisten de onverzoenlijke dominee Ian Paisley: iemand die geen seconde twijfelde en voor 100% zeker wist dat het Opperwezen aan zijn kant stond. Gekozen in het Europese Parlement veroorzaakte hij in 1988 een rel. Bij een bezoek van de paus aan het parlement - hij kwam als wereldlijk leider van leider Vaticaanstad - stond hij op en riep: “Ik verwerp u, ga uit mijn aangezicht Satan” Daarna werd hij onder veel tumult uit de zaal in Straatsburg verwijderd. Iedereen sprak er schande over, ook een door de SGP gekandideerde Nederlandse vertegenwoordiger, die er voor gekozen had niet naar de vergadering met de paus te gaan. Altijd al geïnteresseerd in religie begreep ik Paisley wel en vertelde mijn verbaasde collega’s op de openbare school waar ik werkte, dat de vertegenwoordiger van de SGP zijn kans had laten lopen.

Volgens strenge protestanten is de paus niets minder dan de Antichrist en is het de verplichting hem openlijk te verwerpen, zodra zich de gelegenheid voordoet. Paisley greep zijn kans en de SGP afgevaardigde liep er voor weg.

Ik kwam tot deze merkwaardige herinnering , omdat ik langs de Paradijskerk liep. Een oase van rust in onze stad en behorende tot de Oud-Katholieke Kerk. In andere tijden zou ik even binnen zijn gegaan om de rust te pakken en eventueel een kaarsje te branden. De kerk is geopend in 1910, maar het beeldhouwwerk stamt uit de 18e eeuw. In de 18e eeuw was de toenmalige Paradijskerk nog een Rooms-Katholieke schuilkerk, maar dat veranderde na de komst van Napoleon: de schuilkerk werd een gewone kerk.

De katholieken in ons land hebben altijd een beetje dwars gelegen, maar nadat een kerkvergadering had uitgesproken dat de paus in religieuze zaken onfeilbaar was, barstte de kruik die al zo lang te water lag. In de Duits sprekende landen begonnen sommigen te rebelleren. Deze rebellen zochten contact met de al ruim een eeuw zeer kritische groep Nederlandse katholieken en samen stichtten ze de Oud-Katholieke Kerk. Ook het dogma van Maria’s onbevlekte ontvangenis* werd verworpen. Langzaam groeide de kerk verder af van haar Roomse oorsprong. Het celibaat werd in 1920 afgeschaft en vanaf 1998 mogen vrouwen het priesterambt bekleden.

Uiteraard zijn oud-katholieken niet zo rabiaat als Ian Paisley en zijn aanhangers in hun mening over de paus. Ze nemen wel zoals hij de consequentie van hun bezwaren tegen hem. Verder gaat iedere vergelijking volkomen mank.

*Een veel verbreid misverstand is dat met Maria’s onbevlekte ontvangenis wordt bedoeld, dat ze zonder lichamelijk contact zwanger is geworden. Het dogma betekent echter, dat Maria zonder zonden was, toen ze zwanger werd. Voor oud-katholieken betekent het, dat ze daardoor een soort goddelijke status krijgt en daarom verwerpen ze het. 

Deel dit bericht met je vrienden!