Helstone in Het Pand der Goden Theater Rotterdam / Mathieu Wijdeven
Wat betekent het om een opera te maken op Surinaamse grond, gevormd door Europese klassieke tradities en geworteld in Surinaamse verhalen? Theatermaker Mathieu Wijdeven ontrafelt wat Het Pand der Goden, meer dan een eeuw later, ons vandaag nog te zeggen heeft.
|
Het Pand der Goden werd door J.N. Helstone (1853-1927) geschreven en Wijdevens betovergrootvader G.G.T. Rustwijk ontwierp de scenografie. Na de première verdween de opera in een archiefkast en werd pas 118 jaar later weer uitgevoerd, wat zeer uiteenlopende reacties losmaakte.
Johannes Helstone werd geboren op plantage Berg en Dal in Suriname. Duitse zendelingen op de plantage, de Hernhutters van de E.B.G. (de Evangelische Broedergemeente), ontdekten zijn muzikale talent en hielpen hem te studeren aan het conservatorium in Leipzig. Opgeleid in de Europese klassieke traditie, maar geworteld in Surinaamse verhalen, ritmes en mythes, klinken in Helstones muziek beide werelden door.
Met documentair muziektheater onderzoekt Wijdeven het westerse operagenre binnen een Surinaamse context vol geesten, goden en mythen. In ontroerende aria’s en een muzikale reconstructie ontvouwt zich wat deze Surinaamse opera kan betekenen voor ons vandaag de dag. Mathieu Wijdeven is de verteller en hij brengt samen met operazanger Frank Dolphin Wong en pianist Djuwa Mroivili het verhaal tot leven.
Over Mathieu Wijdeven
In 2021 ging bij Theater Rotterdam zijn solovoorstellingHet waarom beantwoordin première. Na uitgebreid onderzoek bracht hij een ode aan zijn betovergrootvader G.G.T. Rustwijk (1862-1914), die een dichter en veelzijdig kunstenaar bleek te zijn, en die leefde in Suriname in de periode net na de afschaffing van de slavernij. De voorstelling werd geselecteerd voor Het Nederlands Theaterfestival (2022), genomineerd voor de BNG Bank Theaterprijs (2022) en won de Toneelschrijfprijs (2022).
Als vooronderzoek voor Helstone in Het Pand der Goden maakte Mathieu de installatieM8: Helstonewaarvoor hij naar Herrnhut, Leipzig, Paramaribo en Berg en Dal in Suriname, afreisde om verschillende perspectieven op Helstone en zijn opera te verzamelen.
In de media
"Wijdeven vertelt de complexe levensverhalen helder en invoelend, zonder tot een oordeel over te gaan. Hij geeft ruimte aan de oorspronkelijke goden en mythe van Suriname, zodat ook de tegenstem van de kerstening een nadrukkelijke aanwezigheid krijgt. En terecht. Westerse muziek op Surinaamse grond, hoe spannend is dat!" -Theaterkrant
"Wijdeven voert het publiek niet alleen langs het koloniale verleden van Suriname, en dan de westerse interpretaties daarvan, maar vertelt ook intrigerend over Surinaamse mythen, gebruiken en goden." -NRC
Mathieu vertelde bijDe Nacht is ZWARTop NPO Radio 1 over Helstone in het Pand der Goden. Luister hier het fragment terug.
.gif)
