OPINIE

Extra overheidstaken belasten de stad

4281-extra-overheidstaken-belasten-de-stad
(Door Hans Roodenburg)

De Tweede Kamer moet er nog over beslissen, maar de kans is groot dat gemeenten steeds meer taken op zich moeten nemen. Voor Rotterdam betekent het dat met minder mensen veel méér moet worden gedaan. Immers de gemeente is al met een kostenbesparingsoperatie bezig die moet leiden tot een vermindering van het aantal voltijdbanen naar omstreeks 10.000 in 2015.

Lees verder

Nieuwe blunderput van € 4,5 miljoen

4272-nieuwe-blunderput-van-4-5-miljoen
(Door Saskia Wigbold)
Ondanks alle bezuinigingen heeft de Rotterdamse gemeenteraad onlangs ingestemd met het toezeggen van een subsidie van [...]

€ 1.000 aan armen: ‘Buigen of barste

4237-1-000-aan-armen-buigen-of-barsten
(Door Jim Postma)
‘En het was in die dagen zo dat de eerste mens op de maan landde. Zijn eerste voet zette in het immense universum. D[...]

Contact met onwetenden in één hand

4236-contact-met-onwetenden-in-n-hand
(Door Hans Roodenburg)
De communicatie tussen overheden en burgers is enorm gegroeid, niet in het minst door de digitale mogelijkheden zoals [...]

Beroep op bijstand in regio schrikbarend

4223-beroep-op-bijstand-in-regio-schrikbarend
(Door Hans Roodenburg)
Hoewel het iets is teruggelopen, is het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering in Rotterdam nog schrikbarend ho[...]

Meer vrouwen in top EUR en Havenbedrijf

3428-meer-vrouwen-in-top-eur-en-havenbedrijf
(Door Hans Roodenburg)
De vrouwen rukken onmiskenbaar op in de best betaalde functies. Dat is vrij logisch sinds zij steeds beter opgeleid zi[...]

Regio weer rijp voor Rijnmondbestuur

3426-regio-weer-rijp-voor-rijnmondbestuur
(Door Hans Roodenburg en Rob Timmer)
In alle verkiezings-retoriek over een nieuwe regerings-coalitie is het effect daarvan voor de regio Rotterdam onderbel[...]

Van Agt/Den Uyl versus Rutte/Samsom

3422-van-agt-den-uyl-versus-rutte-samsom
(Door Geert-Jan Laan)
In de uitzending van ‘Andere Tijden’ zondag jl. over de val van het kabinet Van Agt/Den Uyl in het begin jaren tac[...]

Stem uitbrengen in volledige duisternis

3424-stem-uitbrengen-in-volledige-duisternis
(Door Ronald Glasbergen)
De Tweede Kamer-verkiezingen van september 2012 lijken over belangrijke onderwerpen te gaan. Zaken die iedere Rotterda[...]

Als hijgerige honden achter peilingen aa

3423-als-hijgerige-honden-achter-peilingen-aan
(Door Geert-Jan Laan)
In de Volkskrant van afgelopen zaterdag stond een interessant overzicht van de voorspellingen van de peilbureaus voor [...]

'Repressie van politie fors toegenomen'

3421-repressie-van-politie-fors-toegenomen
Politiegeweld in Rotterdam (1): Politicus Arno Bonte van Politieknuppel.nl (Door Jorg van Rijkom en Jim Postm[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties