OPINIE

Is ‘Het Joodse Bruidje’ Rotterdams?

4536-is-het-joodse-bruidje-rotterdams
(Door Manuel Kneepkens)

Laatst begaf ik mij naar het CS. Hoorde ik een onvervalst Rotterdamse stem achter mij: ,,He, Kneepkens, waar gaat de reis naar toe?’’ Ik antwoordde naar waarheid: ,,Naar Amsterdam.’’ Ik wilde namelijk het vernieuwde Rijksmuseum gaan bezoeken. ,,Kneepkens joh, ben je gek..., Naar ‘020’? Daar heb je toch niets te zoeke, joh!”
De Rotterdammer heeft het niet zo op de hoofdstad.

Lees verder

Medialandschap in stad zal sterk verande

4535-medialandschap-in-stad-zal-sterk-veranderen
(Door Hans Roodenburg)
Vier van de vijf Rotterdammers vinden het belangrijk om via lokale media (krant, tv, radio en internet) op de hoogt[...]

'Als iets zielloos is dan heb je niets'

4528-als-iets-zielloos-is-dan-heb-je-niets
(Door Ronald Glasbergen)
Dat een stad om mensen gaat, is een deur die zo wijd open staat dat niemand meer beseft dat aan de andere kant nog iet[...]

Eigen ogen zien het best in haven

4520-eigen-ogen-zien-het-best-in-haven
(Door Hans Roodenburg)
Buitenlanders, behalve havenkenners uit het groeiland China, verbazen zich altijd over de uitgestrektheid van het Rot[...]

Democratie is niet voor angsthazen

4502-democratie-is-niet-voor-angsthazen
(Door Ronald Glasbergen)
Spanning en opwinding op voorpagina’s en bij nieuws-zenders. De marathon beheerste even, in negatieve zin, het nieu[...]

Sporten in wijken geen wondermiddel

4501-sporten-in-wijken-geen-wondermiddel
(Door Hans Roodenburg)
Jongerenwerkers, straatcoaches, bewonersplatforms, burgerwachten, sport en spel in de wijk, gedragsprojecten en stads[...]

Wordt Nederland een republiek?

4494-wordt-nederland-een-republiek
(Door Geer-Jan Laan)
Zelf heb ik wat gemengde gevoelens over ons koningshuis. Ik heb van zeer nabij de Lockheed- affaire met de verwer[...]

Geen glimp van kritiek op Rijksmuseum

4488-geen-glimp-van-kritiek-op-rijksmuseum
(Door Hans Roodenburg)
Het sinds vandaag (13 april) voor het publiek toegankelijke Rijksmuseum is meer dan ooit een Amsterdamse zaak geworde[...]

Kaat Mossel, eregast bij afscheid Trix

4487-kaat-mossel-eregast-bij-afscheid-trix
(Door Geert-Jan Laan)
Wanneer prinses Beatrix dit najaar in Rotterdams Ahoy’ afscheid neemt van de Nederlandse bevolking dan moet iemand o[...]

De Oranjemonarchie en Rotterdam

4480-de-oranjemonarchie-en-rotterdam
(Door Manuel Kneepkens)
Op 30 April aanstaande wordt de nieuwe koning Willem Alexander ingehuldigd in, jawel... in Amsterdam. Eigenlijk is [...]

Paaskuikens ieder jaar weer de klos

4470-paaskuikens-ieder-jaar-weer-de-klos
(Door Rob Timmer)
Ach, de kinderen kunnen er natuurlijk ook niets aan doen. Het is ook zo schattig, die piepende piepkleine donzige kui[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties