OPINIE

Dichter op de hielen van criminelen

4586-dichter-op-de-hielen-van-criminelen
(Door Hans Roodenburg)

Het aantal straatroven in heel Nederland is in de eerste vijf maanden van dit jaar aanzienlijk (met 20 procent) gedaald. Bovendien is de pakkans met 42 procent verhoogd. Dat heeft burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam als voorzitter van de landelijke Taskforce Overvallen al eerder bekendgemaakt. De grote vraag is echter hoe veilig is het om in de stad Rotterdam of in de politieregio Rijnmond te wonen en te leven?

Lees verder

Een brede waterval aan titels en prijzen

4585-een-brede-waterval-aan-titels-en-prijzen
(Door Hans Roodenburg en Rob Timmer)
Rotterdam kent een waterval aan ‘jaar’prijzen en -eretitels. De politicus van het jaar. Vorige week gekozen. De h[...]

Langdurige armoede maakt ziek

4582-langdurige-armoede-maakt-ziek
(Door een onzer verslaggevers)
Na afloop - vorige week - van de bijeenkomst van de Rotterdamse Sociale Alliantie (ROSA) in het kenniscentrum Dona Da[...]

Sluiswachters de wacht aangezegd

4577-sluiswachters-de-wacht-aangezegd
(Door Geert-Jan Laan)
Er is een onzalig plan van Rijkswaterstaat. Vanwege bezuinigingen zullen de komende jaren een fors aantal sluizen in[...]

Hondenpoep blijft de grootste ergernis

4575-hondenpoep-blijft-de-grootste-ergernis
(Door Hans Roodenburg)
De grootste ergernis van de burgers in Rotterdam en omliggende gemeenten is de hondenpoep die men helaas teveel op ve[...]

Examens ontnemen aan Ibn Ghaldoun

4564-examens-ontnemen-aan-ibn-ghaldoun
(Door Hans Roodenburg)
De grootste examenfraude ooit in Nederland, die op de islamitische scholen-gemeenschap Ibn Ghaldoun in Rotterdam, zorg[...]

Is de Erasmus Universiteit ‘entartet

4554-is-de-erasmus-universiteit-entartet
(Door Manuel Kneepkens)
Recent werd onder auspiciën van kunstenaarsgroep Worm, alhier in Rotterdam, een Tribunaal georganiseerd. Onderwerp: [...]

Rotterdam 1e in bijstand en werkloosheid

4553-rotterdam-1e-in-bijstand-en-werkloosheid
(Door Hans Roodenburg)
Rotterdam voert in Nederland volgens de (laatste) Atlas voor gemeenten een paar lijstjes aan waarop men in de stad ze[...]

Burgerinitiatief weegt zó veel te zwaar

4545-burgerinitiatief-weegt-z-veel-te-zwaar
(Door Hans Roodenburg)
Dankzij sociale media en lobbyisten onder de burgers is het stadsinitiatief voor een schaatsbaan nummer één geworde[...]

‘Win-win-situatie’ met Maasvlakte 2

4538-win-win-situatie-met-maasvlakte-2
(Door Hans Roodenburg)
Korte maar hevige en terechte media-aandacht was er vorige week voor de officiële opening van Maasvlakte 2, Rotterda[...]

Is ‘Het Joodse Bruidje’ Rotterdams?

4536-is-het-joodse-bruidje-rotterdams
(Door Manuel Kneepkens)
Laatst begaf ik mij naar het CS. Hoorde ik een onvervalst Rotterdamse stem achter mij: ,,He, Kneepkens, waar gaat de [...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties