OPINIE

Nieuwe Nederlanders in spijkerbroek

5849-nieuwe-nederlanders-in-spijkerbroek
(Door Jan van der Tak)
(Een van onze trouw reagerende mensen is Jan van der Tak (Johannes). Hij blijkt een Rotterdammer te zijn die van zijn hart geen moordkuil maakt. Plaatsing van dit artikel wil niet zeggen dat de hoofdredactie van Rotterdam Vandaag & Morgen het met zijn mening eens is).

Het jaar 2015 is verleden tijd, het gaat de geschiedenis in als het jaar van de tienduizenden moslim-vluchtelingen. Een jaar van commotie om AZC’s. De dorpen Oranje, Steenbergen, Geldermalsen en onze eigen Beverwaard zijn straks niet eens te vinden in de geschiedenisboeken, zoals ook alle geloofstwisten die ons land door de eeuwen heeft gekend, vergeten zijn.
Lees verder

Terroristisch vuurwerk: ‘Blijf thuis'

5846-terroristisch-vuurwerk-blijf-thuis
(Door Jim Postma)
Vlak voor de Kerst en nu weer voor de jaarwisseling staan kranten als De Telegraaf en het AD weer vol met openingskoppe[...]

Grote slepers Smit en Kotug samen

5835-grote-slepers-smit-en-kotug-samen
(Door Hans Roodenburg)

In de Rotterdamse haven gaat een zeer grote samenwerking in de sleepvaart gebeuren die in het verleden vrijwel onde[...]

´Circusleeuw is nog niet uitgebruld´

5832-circusleeuw-is-nog-niet-uitgebruld
(Door Zettie Leeuwenburgh)
Kerstcircus Ahoy viert dit jaar haar 45-jarig jubileum en in die jaren zijn er steeds afwisselend hoogtepunten vertoond[...]

'Demonstratierecht volgens Aboutaleb'

5829-demonstratierecht-volgens-aboutaleb
(Door Jan van der Tak)
(Een van onze trouw reagerende mensen is Jan van der Tak (Johannes). Hij blijkt een Rotterdammer te zijn die van zijn h[...]

Marokkanen en Turken zoeken vaak ‘eige

5827-marokkanen-en-turken-zoeken-vaak-eigen-kring
(Door Hans Roodenburg)

De grote gemeenschap in Rotterdam van Turkse en Marokkaanse Nederlanders (samen bijna 90.000 inwoners) is deels op [...]

Energiebehoefte anders organiseren

5821-energiebehoefte-anders-organiseren
(Door Riens Meijer)
De olie exploitatie in het Industriële Tijdperk werd gekenmerkt door reusachtige schaalgrootte en centralisatie. De wi[...]

Biertje best betaalbaar, ook met 'slecht

5813-biertje-best-betaalbaar-ook-met-slechts-aow
(Door Hans Roodenburg)
Een deel van de kiezers in de stad komt er voor uit dat men bij de gemeenteraads-verkiezingen Leefbaar Rotterdam en nat[...]

Transport per schip milieuvriendelijk

5809-transport-per-schip-milieuvriendelijk
(Door Hans Roodenburg)

De Europese Unie en de Verenigde Staten zijn voorlopers in het nemen van maatregelen tegen scheepvaarthinder. Daar[...]

Schiedam-Nieuwland kan nog beter

5803-schiedam-nieuwland-kan-nog-beter
(Door Hans Roodenburg)
De armoedige en criminele woningzoekenden uit Rotterdam hebben Schiedam ontdekt. Mede door de zogenoemde Rotterdamwet d[...]

Vak-journalisten niet meer 'bijzonder'

5790-vak-journalisten-niet-meer-bijzonder
(Door Hans Roodenburg)
De (betalende) media in Rotterdam zijn voortdurend een bron van discussie. Is het niet van de journalisten zelf dan wel[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties