NIEUWS

Keniaan Chebet wint marathon in 2.05.25

(Door Jim Postma)

ROTTERDAM – De Keniaan Wilson Chebet heeft vandaag de marathon van Rotterdam gewonnen in de snelle tijd van 2.05.25, gevolgd door zijn landgenootVincent Kipruto met 2.05.32.

Lees verder

Effect verschraling krantenlandschap

(Door Hans Roodenburg) De verschraling van papieren kranten heeft geleid tot afkalving van persbelangen in Rotterdam[...]

Tijd-Stip week 14

Maandag 4 april tot en met zondag 10 april Week 14, 2001 09-04: Een plan voor een ingrijpende verbouwing van het[...]

Ontwerpers van posters zijn geïnspireer

(Door Jim Postma) Kunstenaars en ontwerpers kunnen hun hart ophalen aan de vijftig internationale posters die Amnes[...]

‘Kattenbelasting’ binnenkort ingevoe

(Door Jim Postma) ZOALS VELEN VAN U INMIDDELS HEBBEN BEGREPEN IS ONDERSTAAND BERICHT EEN PRODUCT VAN DE JAARL[...]

Tijd-Stip week 13

28 maart tot en met 3 april Week 13 2001 30-3: De dan 17-jarige klarinettist en altsaxofonist Joris Roelofs w[...]

'Een echte Ben Wind’

Wie de mooiste maritieme en havenfoto’s wil zien, kan vanaf 1 april terecht in de Photo Gallery Ben Wind aan de Prins[...]

Tijd-Stip week 12

21 tot en met 27 maart Week 12, 2001 21-3: Wethouder ir. H. Meijer spreekt in de Lloydstraat in de club Now [...]

Afscheid van Jan Gerritsen

(Door Janny Kok en Geert-Jan Laan) Dezer dagen is in het voormalig journalistencafé De Schouw in de Rotterdamse Wi[...]

Tijd-Stip week 11

Maandag 14 maart tot en met zondag 20 maart Week 11, 2001 15-03: De veerboot ‘Stena Discovery’ ve[...]

‘Haven veiliger geworden’

Meer inspecties en milieucontroles (Door Jim Postma) ROTTERDAM – De Rotterdamse haven is in vergelijking me[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties