NIEUWS

AmberAlert Roshayra ingetrokken

Zie politieberichten >>> Lees verder

Amber alert 4-jarige Roshayra Shamica

De politie Rotterdam-Rijnmond is op zoek naar de vierjarige Roshayra Shamica Te-Farai Maatrijk. Het meisje is sinds ha[...]

'Oorlog in Mediatorland. Mediator gezoch

(Door Jim Postma) ROTTERDAM – Het zou de ironische kop kunnen zijn boven een personeels-advertentie, maar in Med[...]

Spectaculaire beelden van berging 'Rena'

(Door Geert-Jan Laan) Rotterdamse bergers en bemanningsleden van sleepboten zullen ongetwijfeld bijzonder opgewonden[...]

Gerard Deen havenman van het jaar 2011

De Stichting Havenman van het Jaar in Rotterdam heeft binnen-vaartondernemer Gerard Deen uit Zwijndrecht verkozen tot [...]

Havengelden zijn de slagroom op de taart

(Door Hans Roodenburg) De Rotterdamse haven zal voor zeeschepen en binnenvaart in het algemeen niet duurder worden[...]

Tijd-Stip week 49

Van maandag 5 december tot en met zondag 10 december Week 49, 2001 5-12: Wethouder N.J.G. Janssens overhandi[...]

Moulijn metershoog in de Bloklandstraat

(Door Jim Postma) ROTTERDAM – Met op de achtergrond een eeuwig jong lijkende Coen Moulijn als muurschildering in [...]

‘Pleurt op met je haven’ (2)

(Door Geert-Jan Laan) In het hijgere medialandschap van dit ogenblik waarbij haasje over wordt gespeeld met steeds[...]

Tijd-Stip week48

Maandag 28-11 tot en met zondag 4-12 Week 48, 2001 30-11: In het Belasting & Douane Museum opent wethouder K[...]

Tips over zedenmisdrijven Bernisse

Het rechercheteam dat twee zedenmisdrijven in de gemeente Bernisse onderzoekt heeft vele tips gekregen na de uitzendin[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties