NIEUWS

Artikelen ‘Het Vrije Volk’ spoedig digitaal in te zien

4265-artikelen-het-vrije-volk-spoedig-digitaal-in-te-zien
(Door Administrator)

Mensen die houden van landelijke dagbladen- of specifiek Rotterdamse sentimenten, kunnen vanaf 22 november het voormalige Het Vrije Volk (tot de fusie in maart 1991) online inzien. Dat is vanaf volgende week dus mogelijk op de site van de Koninklijke Bibliotheek of via het Stadsarchief Rotterdam.

Lees verder

Expositie heldendaad ‘Ondina’ WOII

4259-expositie-heldendaad-ondina-woii
(Door Hans Roodenburg)
Van de 18.500 bemanningsleden op de Nederlandse koopvaardijschepen in de Tweede Wereldoorlog zijn er 3600 mensen gesne[...]

Site werkt redelijk onder Google Chrome

Deze website werkt voorlopig alleen redelijk onder Google Chrome voor Windows en Safari voor Apple. Veel foto's op de si[...]

Lof en kritiek na toekenning Persprijs

4249-lof-en-kritiek-na-toekenning-persprijs
(Door Hans Roodenburg)
Het was op woensdag 31 oktober in de namiddag weer een hele happening voor de Rotterdamse mediawereld bij de uitreikin[...]

‘De Kunst van het ouder worden’

4227-de-kunst-van-het-ouder-worden
Filmmaker George Schouten maakte een prachtige documentaire voor omroep BOS (Boeddhistische Omroep Stichting) over oud[...]

Shelltanker jaagt hulpkruiser naar kelde

1787-shelltanker-jaagt-hulpkruiser-naar-kelder
(Door Geert-Jan Laan)
Het is op 11 november precies zeventig jaar geleden dat de Shell tanker ‘Ondina’ uitgerust met enkele machinegewer[...]

Zaterdag 22 september ‘Denksportdag’

Op zaterdag 22 september 2012 wordt de eerste Denksportdag Rotterdam-Noord gehouden. Het evenement is voor iederee[...]

Kinderen Katendrecht krijgen Kaapschip

Afgelopen vrijdag werd op Katendrecht een uniek speelobject voor kinderen geplaatst. Het betreft een 40 meter lang oud [...]

Wereldhavendagen 2012 weer succes

De opening van de 35e Wereldhavendagen van Rotterdam begon spectaculair. In James Bond-stijl ‘danste’ een man in fu[...]

Kinderen dobberen op blad in Blijdorp

De Koninklijke Rotterdamse diergaarde Blijdorp bestaat dit jaar 155 jaar. Onderdeel van een feestelijk programma was op[...]

Werkgevers pushen terecht de haven

(Door Hans Roodenburg) De Rotterdamse haven is door de werkgevers-organisatie VNO-NCW mede centraal gesteld voor de[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties