NIEUWS

Kustmammoet naar Trompenburg

4743-kustmammoet-naar-trompenburg
(Door onze verslaggever)
Lees verder

Verslaggever v.d. Polder overleden

4731-verslaggever-v-d-polder-overleden
Toen ik in 1968 overstapte van de lokale Delftse editie van Het Vrije Volk naar het Rotterdams Parool trof ik daar ee[...]

Noord en Zuid op z'n kop door brand

4711-noord-en-zuid-op-z-n-kop-door-brand
De stad stond afgelopen week op zijn kop door de brand met zware rookontwikkeling in het voormalige afvalverwerkingsbed[...]

Koning bij honderdste Dies Natalis EUR

4708-koning-bij-honderdste-dies-natalis-eur
(Door een onzer verslaggevers)
Koning Willem-Alexander is vrijdag 8 november 2013 eregast bij de honderdste Dies Natalis van de Erasmus Universiteit [...]

Gestage groei in aantal bezoekers websit

4701-gestage-groei-in-aantal-bezoekers-website
Op woensdag 2 oktober 2013 bestaat de Rotterdamse elektronische krant Rotterdam Vandaag & Morgen vijf jaar. Het aanta[...]

Zeldzame Dwergooruil te gast in Vogelkla

4692-zeldzame-dwergooruil-te-gast-in-vogelklas
(Door Vogelklas Karel Schot)
Op 18 september is een Dwergooruil bij Vogelklas Karel Schot aangeboden. Dit kleine uiltje (maximaal 20 cm hoog) is t[...]

Zon en regen op Wereldhavendagen

4675-zon-en-regen-op-wereldhavendagen
(Door Administrator)
De Wereldhavendagen hebben het afgelopen weekeinde ruim 400.000 bezoekers naar de Rotterdamse haven getrokken. Meer d[...]

Lange fiets- en loopbrug geplaatst

4659-lange-fiets-en-loopbrug-geplaatst
Afgelopen week is de snelweg A15 tussen Rotterdam-Zuid en Rhoon drie nachten tijdelijk afgesloten geweest. Eén van d[...]

Herenplee ‘De Schouw’ is geschiedeni

4642-herenplee-de-schouw-is-geschiedenis
De herenplee in de Rotterdamse journalisten- en kunstenaarskroeg De Schouw aan de Witte de Withstraat met al zijn gra[...]

Super-containerschip in Rotterdam

4641-super-containerschip-in-rotterdam
In de Rotterdamse haven ligt sinds vrijdag het grootste containerschip ter wereld. De Mærsk Mc-Kinney Møller voer r[...]

Veel botulismevogels in Vogelklas

4637-veel-botulismevogels-in-vogelklas
Eindelijk is daar dan die langverwachte warme zomer! Dat de temperaturen af en toe tropische hoogten bereiken is in d[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties