NIEUWS

Persprijs naar 'De Buik van Rotterdam'

5201-persprijs-naar-de-buik-van-rotterdam
(Door onze verslaggever)
De Persprijs Rotterdam 2014, de mediaonderscheiding voor journalistieke producties over Rotterdam en omgeving, gaat naar de journalisten van de culinaire digitale krant de Buik van Rotterdam. Het gaat om Wim de Jong, Frank van Dijl en Mirjam de Winter.
Zij zijn winnaar van de negende editie van deze persprijs voor hun artikelen over de Rotterdamse eet- en drinkcultuur op hun website.
Lees verder

In memoriam: mr. Chris Veraart

5195-in-memoriam-mr-chris-veraart
(Door Manuel Kneepkens)

Achttien september, jl. was de laatste dag van mijn verblijf in het A.Roland Holsthuis, het schrijvershuis in Berge[...]

Conflicten met buren kunnen oplopen

5176-conflicten-met-buren-kunnen-oplopen
(Door Hans Roodenburg)
Eén op de drie Rotterdammers heeft wel eens last van burengeluiden. Eén op de dertien zelfs van extreme overlast. [...]

'Zo'n hal kan alleen in Rotterdam'

5162-zo-n-hal-kan-alleen-in-rotterdam
(Door Ronald Glasbergen)

Vanaf 1 oktober heeft Rotterdam een Markthal. Het gebouw wordt de hemel in geprezen en het krijgt kritiek. Het zou t[...]

Zie ginds komt… de Oasis of the Seas

5153-zie-ginds-komt-de-oasis-of-the-seas
(Door Alexander Bakker)
Rotterdam Vandaag & Morgen geeft nu en dan gastschrijvers de gelegenheid hun mening op deze site te ventileren. Rott[...]

Sijbrands en Haast op Denksportdag

5130-sijbrands-en-haast-op-denksportdag
(Door Jim Postma)
Op zaterdag 20 september wordt de ‘Rotterdamse Denksportdag’ gehouden van 12.30 tot 16.30 uur in Humanitas-Bergw[...]

'Havendagen' trekt 450.000 bezoekers

(Door onze verslaggever)

Naar schatting hebben vanaf vrijdag 5 september tot en met zondag 7 september ruim 450.000 mensen de Wereldhavendage[...]

Volkslied havenmannen: ‘Vogel op dak

5119-volkslied-havenmannen-vogel-op-dak
(Door Hans Roodenburg)

Twee iconen uit de historie van de Rotterdamse haven zijn overleden. Jacques Schoufour (86) op 14 augustus 2014. Een [...]

In memoriam: Lida Iburg (69)

5103-in-memoriam-lida-iburg-69
Lida was ‘bevlogen’ programmamaakster Bekend landelijk en regionaal programmamaakster Lida Kombrink-Iburg is[...]

Oprichter Poetry Mooij (83) overleden

5102-oprichter-poetry-mooij-83-overleden
Martin Mooij is overleden na geruime tijd ziek te zijn geweest. Hij is de man die Poetry International wereldwijd op[...]

Omvangrijk bezoek aan Rotterdam

5098-omvangrijk-bezoek-aan-rotterdam
(Door onze verslaggever)
Afgelopen weekeinde was het half-afzinkbare ‘zware ladingschip’ Vanguard – ’s werelds grootste in haar soort [...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties