Klaas Reinigert: 'Geen berger kan straks grote scheepsrampen nog aan'

4270-klaas-reinigert-geen-berger-kan-straks-grote-scheepsrampen-nog-aan (Door Hans Roodenburg)

De internationale bergers van zeeschepen kunnen de ontwikkelingen in de scheepvaart nauwelijks bijbenen. Ze worden in steeds grotere verbanden en concerns opgenomen.


Investeringen in nieuw materieel om de nieuwste generatie allergrootste zeeschepen (met soms 16.000 en in de nabije toekomst tot 18.000 containers aan boord) te verlossen van hun lading en te bergen blijven uit. Omdat iedereen alleen nog in beweging komt als ‘returns on investments’ zeker zijn.

Moeizaam
Vrijwel niemand van de autoriteiten durft nog risico’s te nemen. Snelle beslissingen om een drijvend gemaakt schip in een haven te ontvangen gaan moeizaam, worden uitgesteld of helemaal niet genomen. Als een verongelukt zeeschip maar zo snel mogelijk weg is uit de eigen achtertuin, is de boodschap van veel landen die vooral bang zijn voor milieuaantasting door gevaarlijke stoffen en/of vervuilingen door olie. De verzekeraars, de P&I Clubs, bieden bergers soms geen adequate vergoedingen aan en de verantwoordelijke rederijen en charteraars steken vaak hun kop in het zand.

Naar verwachting zal het nog een jaar duren voordat het grote passagiersschip Costa Concordia overeind is getrokken en verder kan worden ontmanteld. Foto's Klaas Reinigert

Kenners
In hoofdlijnen vertelde een van ’s werelds beroemdste bergingsexperts, Klaas Reinigert, dit verhaal op een bijeenkomst van een zaal vol met kenners van de World Ship Society Rotterdam Branch. Reinigert, ‘Havenman van het Jaar’ in Rotterdam in 1993, is inmiddels al weer 73 jaar, maar is nog steeds adviseur bij belangrijke bergingsklussen in de wereld.
Zijn zoon neemt langzaam maar zeker het stokje van hem over en is al als medeonderaannemer betrokken bij de berging van het enorme passagiersschip COSTA CONCORDIA dat januari dit jaar kapseisde vlak voor de Toscaanse kust van Italië.
De aannemers van de berging zijn de Amerikaanse Titan Salvage en het Italiaanse Micoperi. Volgens Reinigert gaan die twee niet goed met elkaar om waardoor allerlei onderlinge misverstanden en inefficiëntie ontstaat. Terwijl het volgens Reinigert juist heel erg belangrijk is dat ‘een ploeg’ bij een berging perfect met elkaar omgaat en niet wordt gekeken op allerlei onderlinge futiliteiten. Een heel goed netwerk is bij bergingen eveneens essentieel.

Grootste klus
Naar verwachting zal het nog een jaar duren voordat het grote passagiersschip overeind is getrokken en verder kan worden ontmanteld. Deze enorme bergingsklus, een van de grootste ooit ter wereld, gaat minstens 300 miljoen dollar kosten.
Reinigert kan over dit soort karweien meepraten. Hij is in zijn leven bij tientallen bergingsklussen op alle wereldzeeën en vaarroutes betrokken geweest of heeft daaraan leiding moeten geven. In zijn presentatie liet hij talloze spectaculaire foto’s zien van grote en kleine bergingsklussen van zeeschepen.

Ook de doormidden gebroken RENA kwam in het nieuws door de moeizame berging van de containers. De gemaakte foto’s liegen er niet om. De in Rotterdam opgegroeide Reinigert, thans woonachtig op het Waddeneiland Schiermonnikoog, moest vliegtuig in, vliegtuig uit, gestrand of verongelukt schip op en af. Een leven lang in de berging dus. Hij zou er een boek over kunnen schrijven, maar daar heeft hij geen behoefte aan. ,,Ik ben niet iemand van eigen glorie.’’

Stuurman
Ooit op jonge leeftijd begonnen als stuurman bij de Koninklijke Rotterdamsche Lloyd is hij bij Smit-Tak en bij Smit Internationale (overgenomen door Boskalis) in vijfentwintig jaar geworden tot vermaard internationale bergingsspecialist, -inspecteur en -topman.
In het laatste deel van zijn actieve bergingscarrière is hij (1995-1998) nog algemeen-directeur geweest bij het Belgische Scaldis Salvage & Marine Contractors (van Denul). Tot zelfs nu toe is de 73-jarige Rienigert nog adviseur voor onder meer de bergingsorganisaties en internationale maritieme aansprakelijkheidsverzekeraars (P&I Clubs).
Maar het bloed kruipt waar het – ondanks zijn leeftijd - niet kan gaan. Hij is mede bezig om een oplossing te ontwikkelen voor het eventueel lossen van misschien wel 15.000 containers als een van de nieuwste generatie containerschepen strandt of anderszins wordt getroffen. Daarover wil hij nog niet veel vertellen. ,,Maar over pakweg een half jaar weet ik meer en zijn misschien de mogelijke investeerders in een nieuwe technologie bekend,’’ vertelt Reinigert.

Containers
In zijn presentatie noemt hij wel het voorbeeld dat van een gestrand containerschip eerst – de soms behoorlijk beschadigde – containers met zware helikopters van boord moesten worden gehaald voordat het verder kon worden geborgen. ,,Dat gebeurt dan met een tempo van enkele containers per uur. Laat staan als je straks van een joekel met 16.000 containers iets dergelijks moet gaan doen. Hoe lang ben je dan wel niet bezig met alle risico’s van nieuw slecht weer enz. van dien? Alle autoriteiten willen zo’n rampschip liever vandaag dan morgen kwijt. Bovendien, met het huidige materieel zijn bergers niet of nauwelijks in staat overal op het schip te komen.’’

Soms behoorlijk beschadigde containers moeten met grote helikopters van boord worden gehaald.

Maar geduld, hield hij ons voor, want hij, een partner en een ingenieursbureau werken aan een technologische oplossing om dit immense – toekomstige – probleem te tackelen. Vroeg of laat zal er ongetwijfeld een ongeluk gebeuren met zo’n groot schip. Iedereen beweert wel, dat kan niet, maar het gebeurt tóch een keer!’’
De scheepvaartkenners van WSS Rotterdam Branch luisterden ademloos toe. Ook over zaken die eigenlijk het daglicht niet konden verdragen: zeeschepen die uiteindelijk in grote diepten werden gedumpt omdat niemand ze wilden behandelen of eenvoudigweg omdat ze tijdens een moeizame sleepreis ‘gewoonweg’ zonken.

Schuldvraag
Vaak is de schuldvraag aan de orde hoe het kon gebeuren dat een scheepsramp, -aanvaring of -stranding kon ontstaan. Reinigert: ,,Interessant. Maar het kan ons als bergers niet zoveel schelen. We moeten ervoor zorgen dat het schip zo netjes mogelijk wordt opgeruimd. Elke berging heeft zijn eigen verhaal.’’

Een ander voorbeeld is de 'kruiplijncoaster’ MULHEIM (van RMS) die van het Ierse Cork op weg naar het Duitse Lübeck in maart 2003 op de rotsen bij Land’s End liep.Een van de vele voorbeelden die hij liet zien was over de ‘kruiplijncoaster’ MULHEIM (van RMS) die van het Ierse Cork op weg naar het Duitse Lübeck in maart 2003 op de rotsen bij Land’s End liep.
Alleen al die avonturen die hij hiermee als bergingsexpert beleefde, zou een hoofdstuk in een boek waard zijn. Het gaat soms niet om zomaar scheepsongelukken die door ‘het verkeerde moment’ ontstaan, maar door grove nalatigheden van bemanningen en kapiteins. Zoals in slaap vallen, onachtzaamheden, of gewoon door foute beslissingen.
In 2009 heeft hij, samen met een partner, een keer de eigen onderneming Global Response Maritime (in Zierikzee) opgericht die voor eigen risico een bergingsklus moest klaren met het containerschip MSC NAPOLI dat in Lyme Bay aan de Engelse zuidkust aan de grond was gelopen en gezonken.

Advies
De verzekeraars en autoriteiten kwamen bij hem terecht toen hij had geadviseerd wat de eigenlijk bergingsprijs - ruim 25 miljoen dollar - zou worden. De bergers zagen er geen brood in om het voor die prijs te doen. ,,Ik heb toen vele kleuren stront gescheten, maar het is ons - zij het met een hoop tegenslag - gelukt om het schip boven water te krijgen en in stukken schroot af te voeren. Ik dacht eerst, ik ga het schip in en moet mijn huis verkopen. Uiteindelijk heb ik er nog wat aan overgehouden waardoor ik mijn hypotheek kon aflossen.’’
In zijn verhaal stond hij nog even stil bij de onlangs overleden Henk Poot uit Rotterdam, een vermaarde scheepsloper uit de regio Rotterdam. Hij was volgens Klaas Rienigert tenminste nog iemand die risico’s durfde te nemen, prachtoplossingen aandroeg om schepen ter plaatse te slopen en zich niet druk maakte om de miljoenen die hij mogelijk kon verliezen.

Schrijf uw reactie








Type de code over:


Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties