KUNST & CULTUUR

Tweede editie Frans Vogel Poëzieprijs voor jonge Nederlandstalige dichters van start

7968-tweede-editie-frans-vogel-po-zieprijs-voor-jonge-nederlandstalige-dichters-van-start

Op 20 oktober 2019 wordt voor de tweede maal de Frans Vogel Poëzieprijs uitgereikt tijdens een speciaal programma rond Frans Vogel van literair podium Frontaal te Rotterdam. In 2017 is de prijs opgezet als een nieuwe tweejaarlijkse prijs voor jonge Nederlandstalige dichters.

Het prijzengeld bedraagt 1.500 euro (door Vogel beschikbaar gesteld via een legaat) plus een beeldje van kunstenaar Cor Kraat. De laureaat getuigt van verwantschap – bewust of onbewust – met Vogels dichterschap:

Lees verder

Houden van film: Agnès Varda

7966-houden-van-film-agn-s-varda
(Door Ronald Glasbergen)
Filmmaakster Agnès Varda overleed vrijdag 29 maart. Ze zou in mei 91 jaar oud geworden zijn. Haar indrukwekkende [...]

Rotterdams Boekenbal geslaagd maar voors

7965-rotterdams-boekenbal-geslaagd-maar-voorspelbaar
(Door Kees Versteeg)
In het prachtige rijksmonument Arminius, dat naast Remonstrantse kerk ook een centrum voor kunst, cultuur en debat[...]

De Jeltysjevs

7961-de-jeltysjevs
(Door Kees Versteeg)
Sinds tijden weer eens een roman gelezen. De laatste was alweer twee jaar terug: De scharlaken stad van Hella [...]

Arabische Filmlente in LantarenVenster

7960-arabische-filmlente-in-lantarenvenster
Van onze verslaggever Van woensdag 27 tot en met zondag 31 maart 2019 vindt het jaarlijkse Arab Film Festival Ro[...]

Een roadtrip vol misdaad

7959-een-roadtrip-vol-misdaad
Het nieuwe boek van Henny Qualm uit Spijkenisse is verschenen Op vrijdag 8 maart is het nieuwe boek 'Een roadtr[...]

Uitnodiging Expositie Cees van der Elst

7958-uitnodiging-expositie-cees-van-der-elst-de-opleiding
Door onze redactie De SKVR (Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam) heeft naast de cursussen in verschillende [...]

What happened to the future?

7956-what-happened-to-the-future
(Door Jana Beranová)
Poetry startte in 1970 in de Doelen. De eerste pakweg tien jaar bleven tamelijk informeel. We zaten in de foyer, je[...]

Boek & Meester verwelkomt twee Amerikaan

7951-boek-meester-verwelkomt-twee-amerikaanse-topauteurs-in-rotterdam-david-vann-en-willy-vlautin
(Van onze literaire redactie) Het Rotterdamse literatuurprogramma Boek & Meester ontvangt in april twee Amerikaa[...]

‘Erris maar 1 cor vaan’ versus ‘

7945-erris-maar-1-cor-vaan-versus-van-isis-valentine-de-vader
(Door Kees Versteeg)
Het was druk afgelopen zaterdagmiddag in het roemruchte Café de Schouw aan de Witte de Withstraat. In dit aloude tr[...]

Jazzconcert in Café ‘Wilskracht'

7939-jazzconcert-in-caf-wilskracht
Op woensdag 20 maart a.s. vindt een jazzconcert plaats in Café ‘Wilskracht’ aan het Alexanderplein, Rotterdam Pr[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties