KUNST & CULTUUR

Agenda Verhalenhuis Belvédère

Voor de volledige agenda: Klik hier.

Lees verder

Lichtroute kunst bij nacht

Ontdek Rotterdam bij nacht Nieuwe plattegrond 'Lichtroute Rotterdam' met 44 items over kunst, architectuur en po[...]

Drents Museum verwerft topstuk van Jozef

Het Drents Museum heeft een topstuk van de Nederlandse kunstschilder Jozef Israëls verworven. Het schilderij kon da[...]

American Honey (2016)

7113-american-honey-2016
(Door Ronald Glasbergen)
Alle vier de speelfilms van Arnold zijn aanraders maar haar laatste, ‘American Honey’, is behalve de film met [...]

Gordijnen dicht of ramen open

7112-gordijnen-dicht-of-ramen-open
Op vrijdag 6 april (20:15 uur) laat theatergroep Troubamour je met andere ogen naar openbare ruimtes kijken tijden[...]

Voorjaarssalon in Pulchri Studio

Voorjaarssalon uitreiking Jacob Hartog Prijs 2018 De Voorjaarssalon met werk van leden van Pulchri Studio wo[...]

Jonge talentvolle ontwerpers exposeren

7088-jonge-talentvolle-ontwerpers-exposeren
Groep opkomende Rotterdamse vormgevers organiseert interdisciplinair kunstproject 7-Eleven. Het evenement 7-[...]

Fluisterende bladeren

Zaterdag 17 maart presentatie van de cd Whispering leaves in Fenix Music Factory, Veerlaan 21 (tegenover Hotel New Y[...]

Vier het leven

7077-vier-het-leven
Het Luxor Theater ontving gisteren 100 hele bijzondere gasten voorafgaand aan de Rotterdamse première van Fiddler on [...]

Drie X Pasen in het Maaspodium

7069-drie-x-pasen-in-het-maaspodium
Op eerste en tweede Paasdag vieren wij Pasen in het Maaspodium met Drie (4+) en Duimelot (1,5+) van Maas theater [...]

SPARTA, de sleutel tot een rijker leven:

7068-sparta-de-sleutel-tot-een-rijker-leven-beeldmateriaal-gezocht
Van 22.04 t/m 26.08.2018 in het CODA Museum te Apeldoorn In 1917 werd in Apeldoorn de firma ‘Verbeek en Sch[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties