KUNST & CULTUUR

Pieter Kers opent expo Hansje de Reuver

Hansje de Reuver (1947, Rotterdam) is fotograaf (autodidact), zij debuteerde met foto’s (stills) voor speelfilms van Bob Visser.

Haar fotoproject rond bekende Rotterdamse jongens met hun moeder (1984), kwam voort uit haar fascinatie voor bijzondere figuren uit haar stad, en vond misschien zijn oorsprong in haar jong verongelukte broer Wim de Reuver. De serie verscheen in het literaire tijdschrift Rotterdams Mooi.

Lees verder

Kunsthallucinaties in Kunsthal

7595-kunsthallucinaties-in-kunsthal
Onder de noemer Kunsthallucinaties betrekt de Kunsthal de stad en verschillende partners bij haar randprogramma rondo[...]

'Puin en vriendschap'

Jan Wagner: " In de bijlagen kunnen jullie kennismaken met het boek waaraan ik de laatste jaren, naast mijn schilderswer[...]

'Bacalaureat' of de chaotische wereld va

7585-bacalaureat-of-de-chaotische-wereld-van-alledag
(Door Ronald Glasbergen)
De twee voorgaande films van de in 1968 geboren Cristian Mungiu: 'Beyond the Hills' (2012) en '4 Months, 3 Weeks and [...]

Bibliotheek in Melanchthon-Kralingen

7583-bibliotheek-in-melanchthon-kralingen
Nieuwe bibliotheek in middelbare school Melanchthon Kralingen Vanmiddag is een servicepunt van Bibliotheek Rotte[...]

BonteHond op het Maaspodium

7580-bontehond-op-het-maaspodium
Op zondag 4 november (15:00) speelt BonteHond ZIN (9+) en op zaterdag 24 november (16:00) samen met Beumer & Drost LE[...]

Ruimtereizen via Museon

7572-ruimtereizen-via-museon
Ontdek de wereld van de ruimtevaart in het Museon Op 21 oktober a.s. opent de tentoonstelling ‘Reizen in de R[...]

Gent Festival 2018 met 50.000 bezoekers

7569-gent-festival-2018-met-50-000-bezoekers
Bedankt! Gent Festival van Vlaanderen beleefde met maar liefst 50.000 bezoekers een onvergetelijke 61e editie! We pa[...]

Meesterverteller Paul Middellijn in Paul

7563-meesterverteller-paul-middellijn-in-pauluskerk
Meesterverteller Paul Middellijn treedt op met bezoekers Pauluskerk Gratis workshops en optreden ‘Storytelling[...]

Nieuwe Luxor genomineerd ‘Jaarprijs 20

7560-nieuwe-luxor-genomineerd-jaarprijs-2018
Genomineerde Theaters VVTP Theater van het Jaarprijs 2018 zijn bekend De leden van de Vereniging Vrije Theater P[...]

Feestmaal voor de doden

7559-feestmaal-voor-de-doden
UITBUNDIG EETFESTIJN MET GRAPPIGE GRIEZELS In de herfstvakantie, van zondag 21 t/m zondag 28 oktober 2018, is de bijzo[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties