KOPSTOOT

Thatcher overleden

Thatcher overleden

Margaret Thatcher, die dame van ijzer
Regeerde alle Britten heel kordaat
Toch stond ook zij na elf jaar weer op straat
Het land werd in die tijd ook niet veel wijzer

Haar meest besproken allergrootste stunt
was het slachten van een Argentijns rund

GJL

Lees verder

Mijn Kamervraag

Mijn Kamervraag De Tweede Kamer komt bijeen in lange dagen Debatten duren uren en wel meer 'k Zie leden me[...]

Onze Kuip

Onze Kuip Geen nieuwe Kuip op zuid zo wordt gezegd Laten we dat ouwe maar verbouwen En dus het trotse stad[...]

Tijd

Tijd Al klopt de temperatuur beslist nog niet De zomertijd is toch echt ingegaan Daardoor is menig mens ie[...]

Pasen 2013

Pasen 2013 De paashaas bibbert in de koude wei Tussen de sneeuw, de wind en saaie regen Waar is mijn mooie[...]

Brrrr

Brrrr Eind maart zie ik op vele plaatsen sneeuw De sloten vriezen dicht en ik word stil De maand april doe[...]

Feyenoords kampioenstatoes

Feyenoords kampioenstatoes De Feyenoordfans zijn al volledig overtuigd We worden dit jaar ech wel kampioen [...]

Franciscus

Franciscus Van nieuwe Paus Franciscus, Argentijn Moeten u en ik in alle eenvoud leven Dat is vanaf nu zijn[...]

K.. weer

K.. weer Ik zit triestig door het raam te staren Ach, waarom over het weer nu zeuren Terwijl de tuin al [...]

Paus gekozen

Paus gekozen De roomsen hebben Argentijn als paus Witte rook kringelde op in de regen Ach vooruit, ze hebb[...]

Heggemus

Heggemus Wij mochten samen wekenlang genieten Een mus kon onze deurkruk wel waarderen Bekeek zo in het gla[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties