NIEUWS

Werkgevers pushen terecht de haven

(Door Hans Roodenburg)
De Rotterdamse haven is door de werkgevers-organisatie VNO-NCW mede centraal gesteld voor de komende verkiezingen van de Tweede Kamer. De haven wordt als mooi voorbeeld genoemd waarom Nederland hoe dan ook actief lid moet blijven van de Europese Unie en van de monetaire unie met de euro.

Lees verder

‘Koffiemuts’ wordt techniekvrouw

(Door Hans Roodenburg) Van oudsher gaan tonnen en mannen in de Rotterdamse haven goed samen. Zeker in de overslag [...]

Altijd: ‘Nog effies daar en daar naar

Fotograaf Peter van der Steenhoven (63) overleden (Door Jim Postma) ROTTERDAM – De bekende Rotterdamse fotog[...]

26e Dag van de Romantische Muziek

(Een fotoreportage van onze fotograaf Rinus Vuik). Het was warm en heel druk (de drukst bezochte editie tot-nu-toe) o[...]

Eerste Boothstock Festival in Rotterdam

Rotterdam heeft er een mooi festival bij. Alleen producerende DJ’s kregen in dit eerste elektronisch outdoor festiva[...]

Binnenvaart kijkt uit naar Maasvlakte 2

(Door Hans Roodenburg) De binnenvaartsector kijkt reikhalzend uit naar het in gebruik stellen van Maasvlakte 2 als[...]

Zomercarnaval heeft temperatuur mee

ROTTERDAM – De voorspellingen waren minder maar het jaarlijkse zomercarnaval van Rotterdam had gelukkig de temperatuu[...]

Oplichters actief met spookfacturen

(Door Hans Roodenburg) Bedrijven, zzp’ers, verenigingen en stichtingen in Rotterdam worden bestookt met spooknot[...]

Deel twee 'Luchtsingel’ feestelijk geo

(Door Rinus Vuik) Afgelopen vrijdag werd op feestelijke wijze fase 2 van de ‘De Luchtsingel’ voor het publiek [...]

Haven en ASML trekken investeerders

(Door Hans Roodenburg) Het Nederlandse bedrijfsleven maakt in tegenstelling tot wat vele pessimisten denken thans [...]

Ruim honderd meldingen politiegeweld

Rotterdam - Op het meldpunt ‘politieknuppel.nl’ zijn de afgelopen anderhalve week ruim honderd meldingen van polit[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties