NIEUWS

Raad neemt motie Partij van de Dieren aan; Rotterdam gaat Greta Thunberg uitnodigen

8375-raad-neemt-motie-partij-van-de-dieren-aan-rotterdam-gaat-greta-thunberg-uitnodigen

MOTIE: Uitnodiging aan Greta Thunberg voor een bezoek aan Rotterdam

De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 oktober 2019, ter bespreking van een motie vreemd aan de orde van de dag,

Lees verder

Nationale Recycle Week van start

8362-nationale-recycle-week-van-start
(van de redactie) Is Nederland klaar om zijn eigen e-waste thuis netjes op te ruimen? Na veel media-aandacht[...]

Trump en het Midden Oosten

8345-trump-en-het-midden-oosten
(Door Ronald Glasbergen)
Trump trekt de laatste paar dozijn Amerikaanse Special Forces terug uit Noord-Oost Syrië. Daar werkten ze nauw same[...]

Everon Jackson Hooi pakt hoofdrol in de

8340-everon-jackson-hooi-pakt-hoofdrol-in-de-internationale-speelfilm-vliegende-vissen-verdrinken-niet
(van de redactie) Onlangs zijn op Curaçao de opnames gestart van de nieuwe speelfilm Vliegende Vissen Verdrinken [...]

SP-jongeren brandmerken PvdA-kantoor om

8338-sp-jongeren-brandmerken-pvda-kantoor-om-tweebosbuurt-pvda-is-ideologisch-failliet
(van de redactie) Gisteren hebben de jongeren van de Rotterdamse SP (ROOD) het Rotterdamse PvdA-pand beplakt met p[...]

Bram Ladage zet ouderen opnieuw in het z

8335-bram-ladage-zet-ouderen-opnieuw-in-het-zonnetje-tijdens-nationale-ouderendag
De Rotterdamse frietkoning roept Rotterdamse horecaondernemers op hetzelfde te doen Bram Ladage deelt uit! Tijdens N[...]

Batavierenhuis opent zondag 6 oktober

8331-batavierenhuis-opent-zondag-6-oktober
(van de redactie) Op zondag 6 oktober om 18.00 uur opent het Batavierenhuis in Delfshaven voor het eerst de deure[...]

Begroting 2020: inspreekmoment voor Rott

8315-begroting-2020-inspreekmoment-voor-rotterdamse-burgers-en-behandeling-door-raad
(van de redactie) Het college van B en W heeft donderdag 26 september de Begroting 2020 gepresenteerd op www.watdo[...]

Voorzitters klimaattafels presenteren tu

8312-voorzitters-klimaattafels-presenteren-tussenstand-rotterdams-klimaatakkoord
(van de redactie) De vijf voorzitters van de Rotterdamse klimaattafels presenteren vrijdag in de Maassilo voor ru[...]

Burgemeester Aboutaleb naar Curaçao en

8301-burgemeester-aboutaleb-naar-cura-ao-en-colombia
(van de redactie) Burgemeester Aboutaleb brengt van 21 tot en met 30 september een werkbezoek aan Curaçao en Col[...]

Boek & Meester: Ernest van der Kwast is

8296-boek-meester-ernest-van-der-kwast-is-niet-inclusief-genoeg
(door Kees Versteeg) Afgelopen vrijdag publiceerde deze site een overzicht van het spervuur aan debatten en t[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties