ECONOMIE

Een verheffend plan voor ‘De Hef’

5010-een-verheffend-plan-voor-de-hef
(Door Helmut de Hoogh)
Het moet gezegd: het toerisme zit in de lift. Reisgids ‘Rough Guides’ heeft Rotterdam dit jaar op de achtste plaats in de wereld gezet als ‘must visit’. Als het aan de Stichting Hef Experience ligt, komt hier een grote attractie bij die zo’n 300.000 bezoekers per jaar kan trekken. Het is een van de plannen voor de Stadsinitiatieven van 2014. Lees verder

Markthal: topper of een aardig plekje

4891-markthal-topper-of-een-aardig-plekje
(Door Hans Roodenburg)
In oktober dit jaar opent de overdekte Markthal Rotterdam, vlakbij de weekmarkt op dinsdag en zaterdag, zijn deuren. [...]

Raffinaderij Shell is bijna duurzaam

4875-raffinaderij-shell-is-bijna-duurzaam
(Door Hans Roodenburg)
Het raffinagecomplex Shell Pernis zal waarschijnlijk weer een volgende fase van modernisering ingaan. De nieuwe topma[...]

Duidelijke voorboden voor groei

4856-duidelijke-voorboden-voor-groei
De ontwikkelingen in de wereldscheepvaart hebben direct gevolgen voor de Rotterdamse haven. Voorzitter Cees de Keijz[...]

In haven niet alleen ‘dozen schuiven'

4834-in-haven-niet-alleen-dozen-schuiven
(Door Hans Roodenburg)
De nieuwe havenman van het jaar Raymond Riemen, CEO van de Broekman Group, wees gisteren tijdens zijn huldiging er no[...]

Met knipoog uitwijken naar Rotterdam

4815-met-knipoog-uitwijken-naar-rotterdam
(Door Cees de Keijzer)
Met rood gestifte lippen en zwaar opgemaakte ogen passeert de AIDAsol de boulevard van Hoek van Holland. Haar oorspro[...]

Groot schip maakt Rotterdam sterker

4808-groot-schip-maakt-rotterdam-sterker
(Door Hans Roodenburg)
Het verrassende aan de voorlopige cijfers over de goederenoverslag in de Rotterdamse haven is dat de allergrootste ze[...]

Van Willegen: Van ‘clown’ tot juweli

4807-van-willegen-van-clown-tot-juwelier
(Door Jim Postma)
Ooit wilde hij clown worden. Maar uiteindelijk werd hij juwelier. Toch heeft Martijn van Willegen (45) er de grootste[...]

Stunten met stamppotten voor € 2,50

4786-stunten-met-stamppotten-voor-2-50
(Door Jim Postma)
Eetcafés en buurtkroegen zitten in zwaar weer Terwijl in het centrum van Rotterdam in de buurt van het Lijnbaan[...]

Troef van haven in Europees pokerspel

4778-troef-van-haven-in-europees-pokerspel
(Door Hans Roodenburg)
In het pokerspel om lading heeft de Rotterdamse haven een belangrijke troef uitgespeeld in Europa. De goederenoversla[...]

‘jONG010’, feestelijke krant… op p

4721-jong010-feestelijke-krant-op-papier
(Door Door Geert-Jan Laan)
Bij alle gezeur en gemekker, vooral in de ’oude media’, over ontlezing en een jeugd die te besodemieterd zou zi[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties