ECONOMIE

‘jONG010’, feestelijke krant… op papier

4721-jong010-feestelijke-krant-op-papier
(Door Door Geert-Jan Laan)

Bij alle gezeur en gemekker, vooral in de ’oude media’, over ontlezing en een jeugd die te besodemieterd zou zijn om nog een boek open te slaan, is een maandelijkse krant in Rotterdam een groot succes.

Lees verder

AEGIR symbool van industriekracht regio

4680-aegir-symbool-van-industriekracht-regio
(Door Hans Roodenburg)
Wie de Beneluxtunnel in de afgelopen weken doorreed zag de Aegir, een nieuw offshore werkschip van Heerema voor de di[...]

Minder uitbuiting eerstejaars student

4663-minder-uitbuiting-eerstejaars-student
(Door Hans Roodenburg)
De naar schatting ongeveer 3500 nieuwe studenten dit jaar – in september is het officiële cijfer bekend - aan de E[...]

Weer passagiersschip uitgeweken

4622-weer-passagiersschip-uitgeweken
(Door Cees de Keijzer)
Het belang van de Rotterdamse haven is in vele opzichten onmiskenbaar. Niet alleen voor de nationale economie meer oo[...]

'Leefbaarheid' stad of dorp bijna gelijk

4506-leefbaarheid-stad-of-dorp-bijna-gelijk
(Door Hans Roodenburg)
Afgelegen en kleine dorpen met niet meer dan 2000 inwoners zijn er in de buurt van Rotterdam niet meer. Of men moet w[...]

Nog fier overeind in huidige recessie

4464-nog-fier-overeind-in-huidige-recessie
(Door Hans Roodenburg)
In alle economische teruggang van Nederland met klagers over de koopkracht, over de korting op pensioenen, over de [...]

In Rotterdam wordt het geld verdiend

4440-in-rotterdam-wordt-het-geld-verdiend
(Door Hans Roodenburg)
In Rotterdam wordt het geld verdiend; in Amsterdam wordt het uitgegeven. Deze wat overdreven gestelde uitdrukking is [...]

Aanwas jeugd Rotterdam is goed teken

4424-aanwas-jeugd-rotterdam-is-goed-teken
(Door Hans Roodenburg)
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. In een stad als Rotterdam neemt het aantal kinderen van 0 tot 5 jaar al ja[...]

Maasvlakte 2 is goed voor de staatskas

4415-maasvlakte-2-is-goed-voor-de-staatskas
(Door Hans Roodenburg)
Aan de kas van de Rijksoverheid maakt het Havenbedrijf Rotterdam volgende maand € 290 miljoen over. Een ongekende m[...]

Géén crisis overslag in onze haven

4329-g-n-crisis-overslag-in-onze-haven
(Door Hans Roodenburg)
De Rotterdamse haven ‘drijft’ op het ‘natte’ massagoed doordat zij in staat is de allergrootste schepen ter we[...]

Recessie: Haven soepel voor rederijen

4313-recessie-haven-soepel-voor-rederijen
(Door Hans Roodenburg)
De scheepvaart van en naar Rotterdam wordt dankzij de economische crisis volgend jaar gespaard in zijn haventarieven. [...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties