Jim Postma

Waarschuwing!

5715-waarschuwing
(Door Jim Postma)
Op zo’n 50 meter afstand van mij staat zij driftig naar mij te zwaaien. Hannie, de vrouw van bekend Rotterdams kunstenaar Chris Ripken. Beide reeds jarenlang mijn goede vrienden. Als zij op haar fiets vlak voor mijn voeten remt zie ik tot mijn schrik dat zij lijkwit ziet. Hannie stottert geheel overstuur: ,,Ze hebben net mijn I-pad gejat. Met alles erop en aan. Mijn databank, foto’s, alles!''

Ik probeer haar te kalmeren met: ,,Weet je het zeker? Zit die niet in je zak of in je tas? Of ligt die misschien thuis?'' Hannie schudt driftig haar hoofd. ,,Nee,'' roept zij stellig ,,een kwartiertje terug maakte ik er op straat nog foto’s mee.''
Dan pakt zij voor mij haar leren schoudertas en opent de rits. Tientallen spulletje zitten er in, waaronder haar paspoort en portemonnee. Maar geen I-pad. Meewarig kijk ik haar aan. Zij ziet mijn meewarige blik en beaamt: ,,Ja, ik weet het. Reuze stom.''
Lees verder

'Lang leve onze stadswachten'

5706-lang-leve-onze-stadswachten
(Door Jim Postma)
In buurtcafé Walenburg bespreken de stamgasten de dagelijkse beslommeringen. Deze keer worden wij getrakteerd op ‘een[...]

Krijsende ‘stadswachten’

5697-krijsende-stadswachten
(Door Jim Postma)

Bij mijn favoriete haringstalletje aan het Eudokiaplein vlak bij de Bergweg neem ik laat in dit seizoen nog drie Holland[...]

Stadswachten: meestal ruzie

5676-stadswachten-meestal-ruzie
(Door Jim Postma)
Ooit wel eens een aanvaring gehad met een stadswacht? Wie niet, zou ik haast zeggen. Bijna iedereen heeft over deze stad[...]

'Pinokkio'

5670-pinokkio
(Door Jim Postma)
In mijn dagelijks feestje is krantenlezen ’s ochtends mijn grootste hobby. Liefst in alle stilte met koffie uiteraard [...]

Bijbels kippenhok

5665-bijbels-kippenhok
(Door Jim Postma)
Samen met mijn twee aangenomen zussen, Roos en Nel, begonnen wij ooit met het bouwen van een klein paradijsje hier op aa[...]

Vliegen vangen

5650-vliegen-vangen
(Door Jim Postma)
De hele nacht heb ik er niet meer van kunnen slapen. Vorige week kampte ik in mijn vakantiehuisje in Zeeland met een war[...]

Fellini live (4)

5634-fellini-live-4
(Door Jim Postma)
(Vervolg van vorige week ) Rotterdams bekend kunstenaar Jano had mij eerder eens toevertrouwd ,,dat hij dit leven [...]

Fellini live (3)

5624-fellini-live-3
(Door Jim Postma)
Sommigen mensen kunnen scenario’s verzinnen voor films. Maar er zijn live scenario’s (uit het leven gegrepen) die je[...]

Fellini live (2)

5618-fellini-live-2
(Door Jim Postma)

(Vervolg van vorige week) Boven mijn kop in mijn woonhuis begint nu een traumahelikopter te cirkelen. Voor mijn [...]

Fellini live (1)

5604-fellini-live-1
(Door Jim Postma)
Het is bloedheet als ik ’s middags in mijn huis een dutje probeer te doen. Een soort van noodgedwongen Hollandse siës[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties