COLUMNS

Misbruik

5724-misbruik
(Door Ronald Sørensen)
Rotterdam Vandaag & Morgen geeft nu en dan gastschrijvers de gelegenheid een bijdrage te leveren. Gastschrijver van de hier begonnen reeks 'verhalen van het water' is Ronald Sørensen, Rotterdammer en voormalig politicus.

Misbruik maken van je positie als politicus is in mijn vak een doodzonde. Toch heb ik het een keer gedaan.

Zeilend langs de oostkust van Sardinië bemerkten we al snel, dat het vinden van een plek in de jachthavens problematisch was.
Lees verder

Doelgroep

5723-doelgroep
(Door Corry Gryn)
Sinds ruim twee jaar behoor ik tot een erkende doelgroep: De Vijftig Plusser. Met hoofdletters, ja! Met mijn vijftigst[...]

Ruwe bolster blanke pit

5720-ruwe-bolster-blanke-pit
(Door Ronald Sørensen)

Morgen gaan we Rinus van de Heerik naar zijn laatste rustplaats brengen. De rust die hij in zijn leven nimmer heeft [...]

Waarschuwing!

5715-waarschuwing
(Door Jim Postma)
Op zo’n 50 meter afstand van mij staat zij driftig naar mij te zwaaien. Hannie, de vrouw van bekend Rotterdams kunsten[...]

Bij Sint thuis

5711-bij-sint-thuis
(Door Corry Gryn)
Plaats: ergens aan de Costa del Sol Tijd: zo rond zeven uur ’s morgens Datum: een paar weken geleden Sint Nicolaas[...]

Rembrandt in Rotterdam

5709-rembrandt-in-rotterdam
(Door ManuelKneepkens)
Het Rijksmuseum te Amsterdam zocht een dynamische directeur. Ja, dan kom je al gauw uit op… een Rotterdammer! Wim Pi[...]

Varen op 'GPS'

5708-varen-op-gps
(Door Ronald Sørensen)

Rotterdam Vandaag & Morgen geeft nu en dan gastschrijvers de gelegenheid een bijdrage te leveren. Gastschrijver van [...]

'Lang leve onze stadswachten'

5706-lang-leve-onze-stadswachten
(Door Jim Postma)
In buurtcafé Walenburg bespreken de stamgasten de dagelijkse beslommeringen. Deze keer worden wij getrakteerd op ‘een[...]

Volkert

5704-volkert
(Door Geert-Jan Laan)

Toen ik als hoofdredacteur van het Nieuwsblad van het Noorden bepleitte en ook doorvoerde dat Volkert van der G. gew[...]

Muziek?

5702-muziek
(Door Corry Gryn)
Het zal vast aan mij liggen, maar vindt u ook dat je tegenwoordig bijna overal bedolven wordt onder wat men noemt ‘muz[...]

Krijsende ‘stadswachten’

5697-krijsende-stadswachten
(Door Jim Postma)

Bij mijn favoriete haringstalletje aan het Eudokiaplein vlak bij de Bergweg neem ik laat in dit seizoen nog drie Holland[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties