COLUMNS

Weeuwsnitje

6035-weeuwsnitje
(Door Corry Gryn)
Als je in een melige bui bent, is het vreselijk leuk om lettertje te wisselen. Ook als je eens even flink wil lachen is dit een weergaloos trucje om compleet in een deuk te liggen! Het gaat nergens over, maar dat is nu juist zo fijn in deze ietwat hectische samenleving.
Dan worden de meest onnozele dingen ineens ontzettend lollig!

Voorbeeld: Vanavond eet ik geslengde ma met een galletje bundgerakt, motaten, momkommer en kozzarella.
Of: Ik moet naar de bager, de slakker en de mupersarkt om schoodbappen te doen.
Lachen, toch?
Lees verder

Sparta en de euforie

6028-sparta-en-de-euforie
(Door S P A R T A (4))

Een échte Sparta-fan ben ik nooit geweest. En voor zover ik mij kan herinneren ben ik zelfs nog nooit op het Sparta[...]

Padvinderij en knopen

6026-padvinderij-en-knopen
(Door Ronald Sørensen)
In het logboek van de Jut staat een door mij geschreven zinnetje: ‘Tijdens het zeilen geef ik de schipper les over het[...]

Kat en muis

6025-kat-en-muis
(Door Corry Gryn)
U weet inmiddels waarschijnlijk wel dat ik me mateloos kan ergeren aan het (rij-)gedrag van sommige mensen. In de regel [...]

Lieber Onkel Adolf

6023-lieber-onkel-adolf
(Door Geert-Jan Laan)
Twintig april is de geboortedag van Adolf Hitler. In de jaren dertig, begin jaren veertig van de vorige eeuw kreeg hij d[...]

Referenda

6022-referenda
(Door Frank Drion)
Als EU-voorzitter zijn we wel het haasje. Dat Nederland dit nu net moet overkomen. De vraag is: 'Moeten we iets vinden [...]

'Me Tarzan…!'

6018-me-tarzan
(Door S P A R T A (3))
Zondag 13 oktober 1957. De kenner weet gelijk waar ik het over heb. Duizenden trokken die dag naar Het Kasteel. Mijn vad[...]

Vloeken aan de lange zij

6016-vloeken-aan-de-lange-zij
(Door S P A R T A (2))

Toen wij in 1950 verhuisden van Amsterdam naar Rotterdam was mijn vader al een groot voetballiefhebber. Hij was aanh[...]

Treijtel’s meeuw

6015-treijtel-s-meeuw
(Door S P A R T A (1))
De voor mij meest hilarische derby tussen Sparta en Feijenoord op het Kasteel was op 15 november 1970. Beroemd geworden [...]

Lelijke gebouwen 2

6013-lelijke-gebouwen-2
(Door Ronald Sørensen)
Een schitterende reis over de Donau op weg naar Dunaujvaros, waar we een lading gerst bij de plaatselijke brouwerij moes[...]

Rood-wit-blauw april

6012-rood-wit-blauw-april
(Door Corry Gryn)
Binnenkort is het weer koningsdag. Als rasecht zestigerjarenkind moet ik nog steeds wennen aan het woord. Zaten we vroeg[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties